استعلام
بر اثر تصادف فردی دچار آسیب شکستن استخوان جمجمه شده و این آسیب موجب زوال عقل وی نیز شده است .در
مقام تعیین دیه نماینده شرکت بیمهگر خودروی مقصر حادثه اظهارنظر میدارد موضوع مشمول ماده 546قانون
مجازات اسلامی مصوب 1392میباشد؛ چرا که شکستن جمجمه و زوال عقل بر اثر یک ضربه واقع شده است؛ پس
یک دیه بر آن تعلق میگیرد .وکیل شاکی نیز با استناد به مواد 538و 679قانون مذکور ادعای تعلق دو دیه را دارد.
-1آیا ماده اخیرالذکر ماده قبلی را نسخ کرده است؟
-2یا هریک از مستندات مذکور قاعده و فرض متفاوتی را شامل میشود؟
-3مفهوم لازم و ملزوم در ماده 546قانون مجازات اسلامی مصوب 1392چیست؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9031/16222/1مورخ 1398/05/08به شماره ثبت وارده 765مورخ
،1398/05/12نظریه مشورتی کمیسیون قوانین جزایی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-1-2-3با یادآور شدن این نکته که در استعلام بهعملآمده ،شماره ماده 678قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
سهواً 679قید شده است ،در فرض سؤال که فردی بر اثر تصادف دچار آسیب شکستن استخوان جمجمه شده این
آسیب موجب زوال عقل نیز گردیده است ،فرض سؤال مشمول قسمت اول ماده 546قانون مجازات اسلامی است و
مجنیعلیه مستحق دیه بیشتر )دیه زوال عقل( است و دیه شکستگی جمجمه در آن تداخل می کند؛ زیرا دلیلی بر وقوع
ضربات متعدد که یکی موجب شکستگی جمجمه و دیگری موجب زوال عقل شده باشد ،در این فرض وجود ندارد و
موجبی به استناد ماده 679قانون مذکور که مربوط به برگشتن عقل پس از دریافت دیه است ،نیست و این ماده
تعارضی با ماده 546هم ندارد .منظور از عبارت »لازم و ملزوم« در ماده 546این است که بین شکستگی جمجمه و
زوال عقل رابطه علیت وجود داشته باشد و شکستگی جمجمه موجب زوال عقل باشد.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه