استعلام
-9در پرونده ترک نفقه چنانچه زوج مدعی عدم تمکین زوج و نشوز وی گردد ،آیا باید دادخواست بر این مطلب اقامه
و اثبات کند یا میتواند در اجرای احکام نیز به اثبات برساند؟
-10در خصوص نفقه فرزند مشترک که حضانت آن با مادر بوده ،گزارش اصلاحی تنظیم شده که ماهیانه سیصد هزار
تومان بدهد .هم اکنون پدر حکم لغو حضانت مادر را گرفته است .در این خصوص توقف عملیات اجرایی با دادگاه است
یا با اجرای احکام؟ چنانچه مادر از تحویل فرزند امتناع نماید ،پرداخت نفقه فرزند به چه نحو خواهد بود؟
-54چنانچه مادر که مسئول حضانت است از نگهداری طفل زیرهفت سال خودداری کند ،چه ضمانت اجرایی وجود
دارد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام بدون شماره مورخ 1398/4/23به شماره ثبت وارده 754مورخ ،1398/05/09نظریه
مشورتی کمیسیون خانواده و امور حسبی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-9در فرض سؤال که دادگاه حکم به پرداخت نفقه معوقه زوجه مربوط به یک بازه زمانی معین در گذشته صادر کرده
است ،با توجه به این که تکلیف به انفاق زوجه فرع به تمکین وی است و مفروض آن است که دادگاه با احراز تمکین
زوجه ،حکم به پرداخت نفقه معوقه در آن بازه زمانی صادر کرده است ،لذا؛ اولاً ،ادعای زوج در واحد اجرای احکام
مبنی بر ناشزه بودن زوجه در بازه زمانی موضوع حکم مؤثر در مقام نیست .ثانیاً ،دعوای بعدی زوج دائر بر نشوز
زوجه در همان بازه زمانی به لحاظ شمول اعتبار امر مختومه به استناد بند 6ماده 84قانون آیین دادرسی دادگاه¬های
عمومی و انقلاب در ا مور مدنی مصوب 1379قابل استماع نمیباشد.
-10در فرض سؤال که والدین در خصوص نفقه فرزند مشترک سازش نموده و در این خصوص گزارش اصلاحی
صادر شده و در مرحله اجرای حکم است و سپس حکم بر سلب صلاحیت حضانت از مادر صادر گردیده و مادر از
تحویل طفل به پدر استنکاف مینماید ،پرداخت نفقه در هر حال بر عهده پدر است و عدم استرداد طفل از سوی مادر
موجب تأخیر یا توقف اجرای مفاد گزارش اصلاحی نمیشود .در هر حال زوج میتواند وفق ماده 40قانون حمایت
خانواده 1391درخواست تعقیب مادر مستنکف از اجرای حکم حضانت را بنماید.
-54چنانچه مادر که مسئول حضانت است ،از نگهداری طفل زیر هفت سال خودداری کند ،دادگاه وفق مواد 1172و
1173قانون مدنی و قسمت اخیر ماده 41قانون حمایت خانواده 1391در خصوص الزام مادر به نگهداری طفل و در
صورت عدم امکان الزام یا مؤثر نبودن آن ،انجام حضانت توسط ثالث به خرج والدین )حـسب مورد( اتخاذ تصمـیم
میکند .همچنین مستنکف از حضانت با تحقق شرایط مندرج در ماده 54قانون حمایت خانواده 1391قابل تعقیب
کیفری است.
»ضمناً پرسش دیگر به طور جداگانه بررسی و پاسخ آن ارسال میشود .لطفاً پرسشهای متعدد راجع به موضوعهای
گوناگون در برگهای جداگانه استعلام شود«.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه