استعلام
در خصوص اجرای ماده 10قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها اصلاحی سال :1385
-1آیا قلع و قمع بنا و مستحدثات و اعاده به وضع سابق موضوع تبصره دو ماده مذکور مستلزم صدور حکم قطعی
است یا اداره جهاد کشاورزی میتواند راسا با هماهنگی دادستان نسبت به آن اقدام نماید؟
-2چنانچه اداره جهاد کشاورزی راسا نسبت به قلع و قمع بنا و مستحدثات و اعاده به وضع سابق اقدام نماید،
تشریفات اعمال ماده قانونی مذکور چگونه است وآیا مستلزم ابلاغ موضوع به مالک یا متصرف است؟
-3آیا پس از اقدام فوق بایستی موضوع جهت اعمال مجازات موضوع ماده 3قانون مذکور در مرجع قضایی رسیدگی
شود؟
-4آیا اختیار جهاد کشاورزی از حیث زمان و میزان تغییر کاربری محدودیتی دارد؟ به طور مثال جهاد کشاورزی
صرفا تا قبل از ساختن و تکمیل بنا یا قبل از اتمام تغییر کاربری وظیفه اعمال اجرای تبصره 2ماده 10قانون مذکور را
دارد یا در هر زمانی از عملیات تغییر کاربری و حتی پس از اتمام عملیات توسط مرتکب نیز این تکلیف بر عهده جهاد
کشاورزی است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9031/14204/1مورخ 1398/04/27به شماره ثبت وارده 674مورخ
،1398/04/30نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
اولاً ،با توجه به ماده 3اصلاحی 1/8/1385قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و لحاظ رأی وحدت رویه
شماره 707مورخ 21/12/1386هیأت عمومی دیوانعالی کشور ،چنانچه مالکان یا متصرفان اراضی زراعی و
باغهای موضوع این قانون به صورت غیرمجاز ،یعنی بدون اخذ مجوز کمیسیون مقرر در این قانون اقدام به تغییر
کاربری نمایند ،صدور حکم قلع و قمع بنا و مستحدثات به تبع جرم ،وظیفه دادگاه کیفری رسیدگیکننده به جرم است.
بنابراین ،قلع و قمع بنا موضوع تبصره 2ماده 10قانون مذکور توسط مأموران جهاد کشاورزی با توجه به مواد 3
و 10این قانون پس از اعلام به مراجع قضایی و صدور حکم امکانپذیر است.
ثانیاً ،طبق ماده ) 484اصلاحی (24/3/1394قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392اجرای احکام کیفری برعهده
دادستان است و طبق تبصره 3ماده مذکور اجرای احکام کیفری صادره از دادگاههای بخش بهعهده رئیس دادگاه و در
غیاب وی با دادرس علیالبدل است؛ اما قانونگزار در تبصره 2ماده 10قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها
مصوب 1374با اصلاحات و الحاقات بعدی ،اجرای حکم دادگاه در خصوص قلع و قمع بنا را به عهده مأمورین جهاد
کشاورزی قرار داده است و به همین علت کلمه »رأساً« در این تبصره بهکار رفته است و حضور نماینده دادسرا و در
نقاطی که دادسرا نباشد ،حضور نماینده دادگاه از باب نظارت دادستان یا دادگاه در اجرای این حکم است.
2و -3با توجه به اظهار نظر در بند ،1پاسخ به این بندها روشن است.
-4مأموران جهاد کشاورزی بر اساس قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات و
الحاقات بعدی و آییننامه اجرایی این قانون )مصوب 2/3/1386هیأت وزیران( وظیفه دارند از تغییر کاربری
غیرمجاز در اراضی زراعی و باغهای موضوع این قانون جلوگیری نمایند و نسبت به توقیف عملیات ،اقدام و مراتب را
به اداره متبوع جهت انعکاس به مراجع قضایی اعلام نمایند و اقدام مأموران مذکور در خصوص قلع و قمع بنا و
مستحدثات موضوع تبصره 2ماده 10این قانون و ماده 13آییننامه اجرایی آن همانگونه که در بند 1اعلام گردید،
پس از صدور حکم به قلع و قمع بنا از طرف مراجع قضایی امکانپذیر است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه