نظریه مشورتی ۷/۹۸/۶۴۷

فردی که در وضعیت زندگی نباتی است ،از منظر حقوقی و فقهی هوشیار محسوب میشود یا بیهوش؟ چنانچه فردی که دارای زندگی نباتی است بیهوش تلقی شود،آیا اطلاق زوال منافع به مواردی مانند بینایی ،شنوایی صحیح خواهد بود؟ فردی که در وضعیت زندگی نباتی قرار دارد چه منافعی از وی از دست رفته محسوب میشود؟ در شرایطی که نواحی وسیعی از قشر مغز آسیب ببیند و قدرت درک ،تجزیه ،تحلیل و شناخت در شخص از بین آیا مطرح کردن وجود یا فقدان قدرت بینایی ،شنوایی ،چشایی و بویایی موضوعیت دارد ؟ به عبارت دیگر بین زوال عقل و منافع مذکور تداخل وجود دارد یا اصل تعدد دیات حاکم است؟ در صورتیکه در سؤال قبلی قائل به تداخل باشیم ،زوال منافع مشمول موارد قابل مشاهده و ارزیابی مانند اختلال در حرکت اندامها عدم کنترل مدفوع و ادرار و امثال آن خواهد بود یا شامل تمامی حواس و منافع موجود در انسان سالم میباشد؟

بازگشت به استعلام شماره 9031/13796/1مورخ 1398/4/25به شماره ثبت وارده 647مورخ ،1398/4/26نظریه مشورتی کمیسیون قوانین جزایی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: چنانچه آسیب منجر به زندگی نباتی به گونهای باشد که بر اثر آن آسیب ،منافع دیگر هم ظاهراً زایل شود ،مطابق ماده 544قانون مجازات اسلامی مصوب 1392هر یک دیه جداگانه دارد؛ لیکن اگر زوال منافع صرفاً از لوازم و تبعات زندگی نباتی باشد؛ به نحوی که با زوال زندگی نباتی منافع هم به حالت اول باز گردد ،در این صورت تعدد دیه منتفی است و با وحدت ملاک ماده 680قانون پیشگفته ،ارش منافع در زمان زندگی نباتی قابل دریافت است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه