استعلام
آیا امکان طرح دعوا و صدور حکم مبنی بر حضانت و تحویل فرزند مشترک نسبت به دختر یازده ساله از سوی والدین وجود
دارد ؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9015/3252/1مورخ 1398/04/18به شماره ثبت وارده 579مورخ 1398/04/18
نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
به موجب ماده 1168قانون مدنی ،تنها »اطفال« تحت حضانت ابوین میباشند؛ قانونگذار در تبصره یک ماده 49قانون
مجازات اسلامی ،1370طفل را کسی معرفی کرده بود که به حد بلوغ شرعی نرسیده است .با توجه به تبصره یک ماده 1210
قانون مدنی و ماده 147قانون مجازات اسلامی 1392منظور از بلوغ شرعی در مورد فرزند ذکور ،پانزده سال تمام قمری و
در مورد فرزند اناث ،نه سال تمام قمری است .مسأله 18از جلد 3کتاب تحریرالوسیله امام خمینی )ره( قسمت مربوط به
احکام ولادت و ملحقات آن نیز در این مورد بیان داشته» :تنتهی الحضانه ببلوغ الولد رشیدا ،فاذا بلغ رشیدا لیس لاحد حق
الحضانه علیه ،حتی الابوین ،بل هو مالک لنفسه ذکرا أو انثی« .از رأی وحدت رویه شماره 30مورخ 3/10/1364هیأت
عمومی دیوان عالی کشور مستفاد است که با رسیدن به سن بلوغ شرعی ،فرزندان در امور غیرمالی خود )از جمله اینکه در
کنار کدامیک از ابوین خـود به-سر برند( مختار میباشند .با این اوصاف طرح دعوا و صدور حکم مبنی بر حضانت و تحویل
فرزند مشترک نسبت به دختر یازده ساله ،سالبه به انتفاء موضوع است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضائیه