نظریه مشورتی ۷/۹۸/۵۷۰

»الف« به قصد کشتن»ب« ضربهای به سر او میزند و در نتیجه »ب« بیهوش میشود؛ ولی »الف« با این تصور و اطمینان که »ب« مرده اسـت ،برای خـلاص شـدن از جــنازه »ب« او را در آب میانـدازد و »ب« در اثر خفـگی میمیرد .عمل»الف« قتل عمد است یا شبه عمد یا خطای محض؟

بازگشت به استعلام فاقد شماره مورخ 1398/04/17به شماره ثبت وارده 570مورخ ،1398/04/17نظریه مشورتی کمیسون قوانین کیفری این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: با توجه به بند »الف« ماده 290قانون مجازات اسلامی مصوب 1392که مقرر میدارد» :هرگاه مرتکب با انجام کاری قصد ایراد جنایت بر فرد ....را داشته باشد و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن واقع شود« ،در فرض استعلام که »الف« به قصد کشتن »ب« ضربهای به سر او وارد میکند که منجر به بیهوشی »ب« میشود و متعاقب آن ،الف با تصور فوت ب برای خلاصی از جسد ،ب را در آب میاندازد که منجر به فوت ب در اثر خفگی میشود ،الف مرتکب قتل عمد شده است ،زیر مجموعه اعمال وی که تماما به نحو عمد واقع شده ،سبب مرگ شده است .این مجموعه عملیات به عنوان عمل واحد میباشد و شرط تقارن زمانی دو عنصر مادی و روانی جرم )در اینجا قتل عمد( عرفا موجود میباشد.لیکن چنانچه بین زدن ضربه به سر و انداختن در آب فاصله زمانی باشد ،به گونهای که عرفا دو رفتار مستقل و مجزا محسوب شود ،مصداق بند ب ماده 291قانون مجازات اسلامی مصوب 1392است ،چرا که مرتکب نسبت به موضوع )زنده بودن فرد( جهل داشته و جنایت دوم را »با اعتقاد به اینکه موضوع رفتار وی« غیر از انسان زنده است انجام داده است دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه