استعلام
با توجه به ماده 88قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و نظر به عدم تعیین واکنش اجتماعی مجازات یا اقدامات
تأمینی و تربیتی در خصوص دختران 9سال قمری تا 9سال شمسی و اشخاص زیر 9سال در جرایم تعزیری،
خواهشمند است راجع به سوالات ذیل ارشاد فرمایید:
-1آیا ماده 88قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با توجه به عدم تعیین واکنش اجتماعی در خصوص دختران 9
سال قمری تا 9سال شمسی در جرایم تعزیری با مواد 146و 147قانون مجازات اسلامی مصوب 1392مبنی بر دارا
بودن مسئولیت کیفری تعارض دارد؟
-2آیا قانونگذار برای دختران 9سال قمری تا 9سال شمسی در جرایم تعزیری مسئولیت کیفری قائل نشده یا این
اشخاص دارای مسئولیت کیفری هستند؛ لیکن واکنش اجتماعی مجازات یا اقدامات تأمینی و تربیتی از سوی قانونگذار
تعیین نشده است؟
-3آیا در خصوص دختران 9سال قمری تا 9سال شمسی در جرایم تعزیری میتوان به استناد ماده 68قانون مجازات
اسلامی مصوب 1392مجازات جایگزین حبس تعیین نمود؟
-4در صورت تشکیل پرونده قضایی برای دختران 9سال قمری تا 9سال شمسی و اشخاص زیر 9سال در جرایم
تعزیری و قائل بودن به عدم تعیین واکنش اجتماعی از سوی قانونگذار مقام قضایی باید چه تصمیمی اتخاذ کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9018/219/1مورخ 1398/04/11به شماره ثبت وارده 562مورخ
،1398/04/16نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری 1این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
1و -2ماده 88قانون مجازات اسلامی مصوب 1392با مواد 146و 147این قانون تعارض ندارد .مطابق ماده 146
قانون مورد بحث دختر بالغه ) 9سال تمام قمری( دارای مسئولیت کیفری است .النهایه برابر ماده 88قانون مزبور که
در مقام بیان مجازات تعزیری اطفال و نوجوانان است که سن آنها در زمان ارتکاب جرم تعزیری نه تا پانزده سال تمام
شمسی است ،برای دختر بالغه ) 9سال تمام قمری( تا رسیدن به سن 9سال تمام شمسی در صورت ارتکاب جرم
تعزیری تصمیمات و اقدامات تأمینی و تربیتی تعیین نمیشود؛ اما در خصوص جرایم حدود ،قصاص و دیات مطابق
احکام خاص خود رفتار میگردد.
-3ماده 69قانون مجازات اسلامی مصوب 1392ناظر به جایی است که رفتار ارتکابی در قانون جرم )تعزیری(
شناخته شده و لکن مجازاتی برای آن تعیین نشده باشد .در حالی که در فرض سؤال برای جرایم ارتکابی توسط دختران
9سال تمام قمری تا 9سال تمام شمسی قابلیت اعمال )به شرح فوق( را ندارد؛ بنابراین فرض استعلام از مصادیق ماده
69قانون فوق الذکر خارج است.
-4در فرض سؤال در صورت تشکیل پرونده کیفری برای دختر بالغه که سن وی بین نه سال تمام قمری تا نه سال
شمسی است ،باتوجه به اینکه از تعقیب کیفری معاف است ،مرجع قضایی قرار موقوفی تعقیب صادر مینماید.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه