استعلام
الف -در خصوص پروندههای مرتبط با دعاوی ناشی از ضرر و زیان جرم نظیر ابطال عملیات اجرایی یا موارد
مشابه،آیا مجدداً دادگاه کیفری رسیدگیکننده به همان دعاوی صلاحیت رسیدگی دارد یا با توجه به عمومات صلاحیت
محاکم حقوقی در رسیدگی به پروندههای حقوقی و استثنا بودن رسیدگی حقوقی در محاکم کیفری موضوع در
صلاحیت دادگاه حقوقی است؟
ب -با فرض صلاحیت دادگاه کیفری دو در مواردی که موضوع پرونده مربوط به دعاوی ناشی از ضرر و زیان جرم
نظیر ابطال عملیات اجرایی یا موارد مشابه و نه خود مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم است ،آیا دادرس دادگاه که
صرفاً ابلاغ محاکم کیفری دو و نه محاکم حقوقی را دارد ،امکان قانونی جهت رسیدگی به پروندههای حقوقی مذکور را
دارد؟
ج -در دعاوی مطالبه وجه خواندگان دو نفر به اسامی »الف« و»ب« میباشند و به موجب دادنامه بدوی فرد»الف«
نسبت به تمام مبلغ خواسته محکوم گردیده و نسبت به خوانده دیگر »ب« حکم بر بیحقی صادر شده است».الف« به
سبب عدم واریز هزینه دادرسی حکم نسبت به وی قطعیت مییابد .در فرض تجدیدنظر خواهی خواهان نیز صرفاً در
خصوص آن قسمت از حکم راجع به بیحقی وی نسبت به خوانده دیگر اقدام به تجدیدنظرخواهی مینماید .با توجه به
قطعیت حکم نسبت به خوانده »الف«آیا پیش از مشخص شدن نتیجه تجدیدنظرخواهی نسبت به خوانده دیگر ،میتوان
نسبت به محکومعلیه که حکم نسبت به وی قطعیت یافته است ،اجراییه صادر و عملیات اجرایی را آغاز نمود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 1398168000076433مورخ 1398/01/17به شماره ثبت وارده 50مورخ
،1398/01/20نظریه مشورتی کمیسیون اجرای احکام مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
الف -صرفنظر از آنکه اعتراض به عملیات اجرایی مستلزم تقدیم دادخواست نمیباشد ،مستفاد از مواد 17 ،15و
538قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و مواد 3و 22قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394
و مواد 27و 146و 147قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356رسیدگی به اعتراض به عملیات اجرایی مربوط از
اجرای احکام ضرر و زیان ناشی از جرم که از سوی دادگاه کیفری مورد حکم قرار گرفته است ،در صلاحیت دادگاه
کیفری مربوط است و موجب قانونی جهت رسیدگی دادگاه حقوقی در این خصوص وجود ندارد و موضوع منصرف از
اعتراض ثالث اجرایی مذکور در ماده 111قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392است.
ب -با توجه به پاسخ سؤال »الف« این پرسش منتفی است.
ج -در فرض سوال که خواهان به شرح خواسته درخواست محکومیت خواندگان به تساوی را داشته و به موجب رأی
صادره حکم بر محکومیت یکی از خواندگان نسبت به کل محکومبه صادر و قطعی شده است ،رأی صادره لازمالاجرا
میباشد و دلیلی برای عدم اجرای رأی قطعی و انتظار برای تعیین تکلیف نسبت به تجدیدنظرخواهی به رد دعوای
خواهان نسبت به خوانده دیگر وجود ندارد.
د -با توجه به اینکه در فرض سؤال »الف« محکومعلیه و خواهان محکومله این قسمت از رأی قرار گرفته است،
اصولاً خواهان در این قسمت که رأی به نفع او صادر شده است ،حق تجدیدنظرخواهی ندارد.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه