نظریه مشورتی ۷/۹۸/۴۶۹

مطابق ماده 10قانون چک صدور چک از حساب بسته جرمانگاری شده است .از طرفی صدور چک از حساب بسته منوط به علم و اطلاع صاحب حساب از موضوع بسته بودن حساب است .چون بانکها به لحاظ بدهی شخص اقدام به مسدود کردن بخشی از حساب بانکی به طور موقت می کنند بدون آنکه حساب بانکی بسته شود: -1آیا بین مسدود کردن موقتی حساب و بسته بودن حساب بانکی فرق است؟ -2آیا بانک مکلف است پس از بستن حساب مراتب را به صاحب حساب اعلام کند؟ -3اگر حساب به لحاظ بدهی صاحب حساب از سوی بانک مسدود شود و صاحب حساب از زمان مسدودی اقدام به صدور چک کند ،آیا مشمول ماده 10قانون صدور چک میشود؟ -4آیا عنوان مجرمانه صدور چک از حساب مسدود مشمول ماده 10قانون چک است یا فقط باید بسته بودن حساب محرز شود؟

1و -4با توجه به اطلاق عبارت »بسته بودن« در ماده 10قانون صدور چک مصوب 1355با اصلاحات و الحاقات بعدی تفاوتی نمیکند که حساب بانکی به چه علتی بسته شده باشد؛ این اطلاق شامل موردی که حساب کلا توسط صاحب حساب بسته شود و یا به هر دلیل دیگر مسدود گردد ،از جمله با دستور مقام قضایی یا بانک، هم میشود .لذا از حیث شمول ماده 10قانون یادشده ،تفاوتی بین بسته بودن و مسدود بودن حساب بانکی وجود ندارد. -2برابر ماده 6دستورالعمل اجرایی شناسایی و تعیین تکلیف حسابهای مطالبه نشده و مازاد )ریالی( مصوب 1396/5/17شورای پول و اعتبار ،بانک یا مؤسسه مالی و اعتباری موظف است به طریق مقتضی از جمله تماس تلفنی ،ارسال پیامک و مکاتبه با مشتری مراتب بسته شدن حساب بانکی را به وی اطلاع دهد. -3چنانچه بانک به شرح فوق به تکلیف خود عمل نموده باشد و مراتب را به صاحب حساب اطلاع داده باشد و یا به هر طریقی صاحب حساب از بسته بودن حساب خود در زمان صدور چک مطلع باشد ،مشمول ماده 10 قانون یادشده است و در هر صورت که بسته شدن حساب بانکی بدون تقاضای صاحب حساب بهعمل آمده باشد، احراز این امر )مطلع بودن صاحب حساب از بسته بودن حساب( با مرجع قضایی رسیدگیکننده است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه