نظریه مشورتی ۷/۹۸/۴۳۵

اولاً ،با عنایت به مفاد مواد 639 ،638 ،635 ،565قانون مجازات اسلامی ،چنانچه شخصی فاقد انگشتان دست راست باشد و جانی دست وی را از بیست سانت بالاتر از مچ )از وسط ساعد( قطع کند ،وضعیت دیه و ارش چگونه خواهد بود؟ چنانچه برای تا مچ دیه و برای مازاد از مچ به بالا ارش لازم باشد ،این نتیجه غیر منطقی را در پی دارد که چنانچه جانی کمی از بالاتر آرنج دست را قطع میکرد دیگر مسئول پرداخت ارش نمیشد؟ ثانیاً ،در خصوص مقدار بالاتر از مچ ،چنانچه لازم باشد میزانی پرداخت شود ،آیا ارش در نظر گرفته می،شود یا با توجه به مفاد مواد 565و 638لازم است به میزان مساحت ساعد قطع شده محاسبه شود؟ پاسخ سوال فوق در فرضی که شخص کف دست ندارد چه میشود؟

مقررات مربوط به قطع دست در مبحث دهم بخش دوم از کتاب چهارم دیات قانون مجازات اسلامی 1392آمده است .در این مبحث برای قطع دستی که فاقد انگشتان است ،دیهای مقرر نشده است و چون ماده 635قانون مذکور ناظر به قطع کردن یا از بین بردن دست از مفصل مچ ،مشروط به داشتن انگشتان کامل است و نیز ماده 639همین قانون اشاره به دستی دارد که دارای انگشتان است ،بنابراین فرض سؤال از شمول مواد یاد شده و نیز ماده 565 قانون مورد بحث خارج میباشد و در هر دو مورد استعلام ،باید ارش با جلب نظر پزشکی قانونی تعیین شود و در فرضی که مجنیعلیه کف دست ندارد و قسمت بالاتر از مچ قطع شود نیز مستلزم تعیین ارش است و مناسب است در تعیین ارش به مساحت عضو مورد جنایت توجه شود. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه