نظریه مشورتی ۷/۹۸/۳۶۶

شخص »الف« دادخواستی به طرفیت شخص »ب« به خواسته خلع ید داده است و شخص »الف« نیز دارای سند مالکیت رسمی است؛ با این توضیح که سابق بر این شخص »ب« علیه شخص »ج« شکایت کیفری راجع به تصرف عدوانی همین ملک تقدیم دادسرا نموده که حکم بر محکومیت شخص »ج« صادر شده است .در این صورت با توجه به سند مالکیت رسمی و صدور حکم کیفری راجع به تصرف عدوانی ،تصمیم صحیح از ناحیه دادگاه در خصوص دادخواست خلع ید چه خواهد بود؟

بازگشت به استعلام شماره /5د/-الف مورخ 1398/2/29به شماره ثبت وارده 366مورخ ،1398/3/12 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: برای احراز جرم تصرف عدوانی موضوع ماده 690قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375احراز مالکیت شاکی ضرورت دارد .همچنین است در خصوص دعوای خلع ید که حکم به آن منوط به احراز مالکیت مدعی است .در فرض موضوع استعلام که شخص »الف« با دارا بودن سند مالکیت ،دادخواست خلع ید علیه شخص »ب« تقدیم نموده است؛ درحالیکه پیش از آن شکواییه شخص »ب« علیه شخص »ج« دایر بر تصرف عدوانی منتهی به پذیرش شکایت و محکومیت متهم گردیده است ،با توجه به اینکه وفق ماده 18قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392لازمالاتباع بودن رأی قطعی کیفری برای دادگاه حقوقی منوط به »مؤثر بودن رأی در ماهیت امر حقوقی« است و رسیدگی به این امر بر عهده دادگاه حقوقی است و این دادگاه با ملاحظه اینکه آیا اصولاً در پرونده کیفری موضوع سؤال ،امر مالکیت مورد نزاع نبوده است ،میتواند با احراز جمیع شرایط دعوای خلع ید و از جمله مالکیت خواهان ،اتخاذ تصمیم نماید. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه