نظریه مشورتی ۷/۹۸/۳۶۲

در استعلامات به عمل آمده از اداره ثبت معمولا قید میشود شخصی یا اشخاصی تقاضای ثبت نمودهاند آگهیهای نوبتی انتشار یافته و پس از آن ملک به دیگری منتقل شده است و منقلالیه شخصا یا به قائم مقامی ملک انتقال یافته تقاضای خلع ید مطرح مینمایند؛ در حالی که عملیات ثبتی خاتمه نیافته و مالکیت خود و مورثشان در دفتر املاک استقرار نیافته است .آیا دادگاه به استناد چنین اسنادی میتواند حکم بر خلع ید دهد؟ در صورت منفی بودن پاسخ آیا همان اشخاص میتوانند دادخواست اثبات مالکیت بدهند؟

رئیس محترم دادگاه عمومی بخش الموت شرقی با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام فاقد شماره مورخ 07/03/1398به شماره ثبت وارده 362مـورخ ،12/03/1398نظریـه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: پس از پذیرش درخواست ثبت متقاضی و انتشار آگهی های نوبتی و انقضاء مهلت قانونی اعتراض و عدم وصول اعتراض در موعد قانونی ،طبق ماده 24قانون ثبت اسناد و املاک کشور ،دعوای اینکه حقی از کسی ضایع شده است، به عنوان عین و یا قیمت پذیرفته نیست؛ مگر اینکه مشمول یکی از مواد 109به بعد آن قانون باشد که آن هم صرفا قابل شکایت کیفری است و تأثیری در مالکیت متقاضی ثبت مذکور ندارد .بنابراین ،مالکیت فرد قانوناً محرز است و بودن ملک در تصرف دیگری تأثیری در آن ندارد و می تواند دعوای خلع ید متصرف را مطرح کند و این مورد از شمول رأی وحدت رویه شماره 672مورخ 1/10/1383هیأت عمومی دیوان عالی کشور خارج است؛ اما چنانچه عملیات ثبتی هنوز خاتمه نیافته باشد ،با توجه به رأی وحدت رویه مذکور ،دعوای خلع ید از ناحیه متقاضی ثبت علیه متصرف قابل استماع نیست. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه