نظریه مشورتی ۷/۹۸/۳۵۷

-1تفاوت دعوی مطالبه منافع و عواید ایام تصرف ملک مغصوب با دعوی مطالبه اجرتالمثل در چیست؟ -2چنانچه دو نفر مالک مشاعی ملکی به نسبت به دو دانگ و چهار دانگ باشند و خواهان با تقدیم دادخواستی مدعی شود که خوانده مانع از ورود وی به ملک مشاعی گردیده و شخصا از ملک مشترک بهرهبرداری میکند و از منافع آن بهرهمند است و تقاضای مطالبه منافع با جلب نظر کارشناسی و به میزان سهم خود را نماید: -3چنانچه ملک مذکور یک هتل باشد که دایر بوده و درآمد دارد ،طرح دعوی صحیح کدام است؟ آیا دعوی اجرتالمثل )و نه منافع سهم مشاعی خود( به استناد ماده 575قانون مدنی قابل استماع است؟

بازگشت به استعلام شماره 980014مورخ 1398/02/28به شماره ثبت وارده 357مورخ ،1398/03/11 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: -1اصطلاح منافع اعم از »عواید« است .منافع مال ،هرگونه منفعت قانونی و عقلایی مال را دربر میگیرد؛ مانند سکونت برای منزل مسکونی و نیز زراعت برای زمین کشاورزی .اما عواید مال عرفا ناظر به مالی است که در نتیجه استیفای منافع مال حاصل میشود؛ مانند محصول زمین زراعی یا باغ کشاورزی یا اجارهبهای منزل مسکونی. اجرتالمثل ایام تصرف ملک مغصوبه مابهازای منافع استیفاء یا تفویتشده ملک است که غاصب اعم از آنکه استیفای منفعت کرده یا نکرده باشد ،باید پرداخت کند. 2و -3در فرض سؤال که یکی از شرکا مال مشاعی علیه شریک دیگر طرح دعوا کرده و مدعی شده است شش دانگ ملک در تصرف خوانده بوده و به همین جهت مطالبه سهم خود از درآمد مال مشترک را نموده است؛ اولا، مقصود از درآمد همان عواید مال است .ثانیا ،پذیرش دعوای وی با منع قانونی مواجه نیست و طبیعتا عواید مال پس از کسر هزینهها قابل تقسیم است .بدیهی است اگر شریک دیگر غاصب باشد ،طرح دعوای اجرتالمثل نیز علیه وی امکانپذیر است؛ اما عدم طرح دعوای اجرتالمثل مانع رسیدگی به دعوای مطالبه عواید نیست. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه