نظریه مشورتی ۷/۹۸/۳۳۸

-1در اصل 172قانون اساسی ،محاکم نظامی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی نیروهای مسلح مطابق قانون رسیدگی میکند ولی به جرایم عمومی آنان یا جرایمی که در مقام ضابط دادگستری مرتکب میشوند در محاکم عمومی رسیدگی میشود. -2به استناد ماده 597قانون آیین دادرسی کیفری ،به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی اعضای نیروهای مسلح به جز جرایم در مقام ضابط دادگستری در سازمان قضایی رسیدگی میشود. -3در صلاحیتهای اضافی بر اساس مجوز صادره از سوی حضرت امام خمینی )ره( و مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا و اخذ اجازه از سوی ریاست محترم قوه قضاییه وقت به شماره 73/4299مورخ 1373/11/20که به سازمان قضایی ابلاغ شده ،بر اساس بند 2این اجازه سازمان قضایی نیروهای مسلح مجاز است به جرایم در حین خدمت نیروهای مسلح رسیدگی نماید .بنابراین از آن جا که جرایم ارتکابی در مقام ضابط نیز در حین خدمت رخ میدهد ،تفاوت مستندات یاد شده را با هدف رفع مشکلات قضات در امر صلاحیت و جلوگیری از سرگردانی اصحاب دعوا ،بیان نمایید.

مستفاد از اصل یکصد و هفتاد و دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 597و تبصره یک آن از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392این است که صلاحیت ذاتی دادسرا و دادگاه نظامی ناظر به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی و جرایم موضوع تبصره یک ماده 597قانون مذکور )جرایم مربوط به وظایف قانونی کارکنان وزارت اطلاعات و جرایم امنیتی و حین خدمت نظامیان( است و جرایم ارتکابی آنان در مقام ضابط دادگستری ،از قلمرو شمول صلاحیت ذاتی دادسرا و دادگاه نظامی خارج و در صلاحیت مراجع کیفری عمومی است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه