استعلام
چنانچه در سند نکاحیه نفقه زوجه میزان و مبلغ مشخصی مانند ماهیانه یک سکه بهار آزادی تعیین ،آیا نفقه باید طبق
ماده 1107قانون مدنی تعیین شود یا همان میزان مقرر تعیین و پرداخت گردد چنانچه مبلغ تعیینی کفاف هزینههای
زوجه را نکند و یا بیشتر از شان زوجه باشد چه باید کرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام فاقد شماره مورخ 1397/09/07به شماره ثبت وارده 2534مورخ ،1397/09/14نظریه
مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
استحقاق زوجه به نفقه حکم قانونی و از مقررات آمره میباشد و اسقاط آن به طورکلی امکانپذیر نیست؛ اما توافق
زوجین راجع به میزان و ترتیب پرداخت نفقه با توجه به عمومات قانونی از جمله ماده 10قانون مدنی معتبر و لازم-
الاجرا است .با این حال با توجه به فلسفه وضع مقررات مربوط به نفقه و لزوم حفظ کیان خانواده ،این قرارداد را باید
تا حدی معتبر دانست که باعث عسرت زوجه نشود؛ بنابراین اگر نفقه مورد توافق کفاف زندگی زوجه را ندهد ،باید
نفقه متعارف به زوجه پرداخت شود.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه
1398/06/03
98/7/16
شماره پرونده 98-139-16 :ح
استعلام:
گاهی برخی شخص حقیقی یا حقوقی در قراردادهای منعقده ،کانون کارشناسان رسمی دادگستری را در صورت بروز
اختلافات قراردادی به عنوان داور تعیین مینمایند .پس از درخواست طرفین یا یکی از آنان ،کانون از بین کارشناسان
متبحر و متخصص خود مبادرت به تعیین ،و انتخاب و معرفی داور یا داوران مینماید .در مواردی متضرر از رأی
داوری کارشناس ،از وی به کانون کارشناسان شکایت مینماید؛ در این خصوص دو فرض متصور است.
-1چنان چه کارشناس به عنوان داور تعیین و پس از اعلام قبولی داوری و رسیدگی مبادرت به صدور رأی داوری
نماید ،آیا شکایت از کارشناس در مقام داور در دادسرا و دادگاه انتظامی قابلیت رسیدگی و اظهارنظر دارد؟
-2چنان چه کارشناس به عنوان داور تعیین و پس از اعلام قبولی داوری در بازه زمانی مقرر قانونی سه ماهه در
صورت عدم تعیین مدت داوری در قرارداد مبادرت به صدور رای داوری ننماید ،به نحوی که مدت داوری سپری
شود و یا خارج از موعد مقرر قانونی مبادرت به صدور رأی بنماید ،آیا اینگونه مسامحه و سهلانگاری که موجبات
بدبینی مردم نسبت به نهاد کارشناسی را در پی خواهد داشت ،از مصادیق بندهای 3و 5ماده 26قانون کانون
کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1381محسوب میگردد و دادسرا و دادگاه انتظامی کانون میتواند کارشناس
متخلف را مورد تعقیب انتظامی قرار دهد؟
پاسخ:
بازگشت به استعلام شماره 108مورخ 1398/01/05به شماره ثبت وارده 16مورخ ،1398/01/18نظریه
مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-1طبق ماده 21قانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ،1381دادسرای انتظامی کانونهای کارشناسان رسمی
دادگستری مرجع تعقیب تخلفات انتظامی کارشناسان متخلف است و تخلفاتی که در ماده 26این قانون ذکر شده است
ناظر بر وظایف کارشناسی است و از آنجا که داوری از جمله وظایف کارشناسان نیست و قانون مذکور درباره
داوری کارشناسان ضوابطی را تعیین نکرده است ،دادسرا و دادگاه انتظامی کانون کارشناسان رسمی دادگستری
صلاحیت رسیدگی به شکایات از کارشناسی که به عنوان داور منصوب شدهاند را ندارند؛ هرچند علت اصلی انتخاب
کارشناس به عنوان داور،کارشناس بودن او باشد .بنابراین در فرض سؤال که کارشناس رسمی دادگستری از سوی
طرفین یا دادگاه به عنوان داور انتخاب شده است ،اگر یکی از طرفین راجع به انجام وظایف وی به عنوان داور شکایتی
داشته باشد ،این شکایت قابل طرح و رسیدگی در دادسرا و دادگاه انتظامی کانون کارشناسان رسمی دادگستری نیست؛
زیرا فرض بر این است که وی به عنوان کارشناس رسمی انجام وظیفه نکرده است.
-2با توجه به سؤال یک ،پاسخ به این سؤال منتفی است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیر کل حقوقی قوه قضاییه