نظریه مشورتی ۷/۹۸/۲۲۴

در مورد جرم آدمربایی: -1چنانچه حکم جلب متهم یا محکوم صادر شود و شاکی یا محکومله رأساً نسبت به جلب اقدام نماید ،آیا این اقدام از مصادیق آدمربایی است؟ -2در صورتی که فرد معتاد توسط بستگان یا نزدیکان بدون رضایت وی جهت ترک اعتیاد به کمپ منتقل و تحویل گردد ،آیا از مصداق آدمربایی تلقی میشود؟

اولاً ،منظور از ربودن یا ربایش در ماده 621قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375جابجایی فیزیکی اشخاص بدون میل و رضایت آنهاست؛ به نحویکه عرفاً عنوان ربودن داشته باشد؛ ثانیاً ،طبق این ماده جرم آدمربایی زمانی تحقق مییابد که فرد شخصاً یا توسط دیگری به قصد »مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگری به عنف یا تهدید یا حیله شخصی را برباید «.به عبارت دیگر وجود سوءنیت خاص و قصد ارتکاب جرم آدمربایی از ارکان اصلی تحقق این بزه است و افزون بر سوءنیت عام به سوءنیت خاص نظیر قصد مطالبه وجه یا انتقام نیازمند است .مصادیق »به هر منظور دیگر« به شرح مذکور در ماده 621قانون پیشگفته باید پس از احراز مماثلت با مثالهای ذکر شده در آن ماده باشد .بنابراین در فرض استعلام که شاکی با اخذ حکم جلب محکوم رأساَ نسبت به جلب اقدام نموده یا بستگان فرد معتاد بدون رضایت او معتاد را جهت ترک اعتیاد به اردوگاه منتقل مینمایند ،قصد مجرمانه به شرح فوق احراز نمیگردد و از مصادیق آدمربایی نیست و به هر حال تشخیص مصداق حسب مورد بر عهده مقام قضایی رسیدگیکننده است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه