استعلام
در صورتی که اجرای حد در مورد محکوم به شلاق حدی موجب تشدید بیماری وی شود و امیدی به بهبودی محکوم
نباشد ،با توجه به اینکه اجرای حد نباید تعطیل گردد و اجرا به صورت ضغث نیز مختص حد زنا است و اجرای ماده
502قانون آیین دادرسی کیفری خاص جرایم تعزیری است و عنایت به اصل قانونی بودن جرم و مجازات ،در صورت
تحقق شرایط این ماده قانونی در خصوص محکومیتهای شلاق حدی اعم از زنا یا دیگر حدود به چه نحو باید عمل
کرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9030/16/630مورخ 1398/1/8به شماره ثبت وارده 21مورخ ،1398/1/18
نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) (1این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
مستفاد از مواد 501 ،494و صدر ماده 13قانون آیین دادرسی کیفری 1392با الحاقات و اصلاحات بعدی این است
که ،اصل بر »لازم الاجراء بودن آراء قطعی« است و »تعویق و توقف اجرای احکام لازم الاجراء« امری استثنایی و
محدود به مواردی است که قانونگذار مشخص می نماید ،بر همین اساس در فرض سؤال )که ناظر به کیفیت اقدام در
خصوص محکومین به شلاق حدی است که امیدی به بهبودی بیماری آنان نیست( با عنایت به اختصاص قسمت اخیر
ماده ) 502مبنی بر تبدیل مجازات( به مجازاتهای تعزیری ،و »عدم تسری آن به مجازاتهای حدی« ،موجب قانونی
جهت تعویق و توقف اجرای حکم قطعی وجود ندارد و در مقام اجرای مجازات شلاق حدی با عنایت به اصل یکصد و
شصت و هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ،ماده 544قانون آیین دادرسی کیفری 1392و ماده 216قانون
مجازات اسلامی 1392و سکوت مقنن در خصوص فرض سؤال در مقام اجراء ،اقدام بر اساس فتاوی معتبر فقهی که
اجرای شلاق به نحو »ضغث« در سایر مواد شلاق حدی )غیر از زنا( را در موارد تعذر تجویز نمودهاند ،فاقد منع
قانونی است ،ضمنا ماده » 130آییننامه نحوه اجرای احکام حدود ،سلب حیات ،قطع عضو ،قصاص عضو ،قصاص نفس
و عضو و جرح ،دیات ،شلاق ،تبعید ،نفی بلد ،اقامت اجباری و منع از اقامت در محل یا محلهای معین« مصوب
27/3/1398مؤید این نظر است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه