نظریه مشورتی ۷/۹۸/۲۰۲۶

در خصوص محکومین به قصاص نفس که در راستای ماده 612قانون مجازات اسلامی )باب تعزیرات( به حبس محکوم میشوند آیا مدت مجازات تبعی محکومعلیه با توجه به محکومیت اولیه به قصاص مشمول بند »الف« ماده 25قانون مجازات اسلامی است یا حسب میزان حبس تعیین شده ،مشمول بند »ب« یا »پ« ماده مذکور میشود؟ به عبارت دیگر آیا توقف اجرای حکم اصلی موضوع بند »الف« ماده 25مواردی مانند سقوط قصاص را در برمیگیرد؟

نظریه اکثریت :درفرض سؤال ،چون با گذشت اولیای دم اجرای قصاص منتفی می شود ،اجرای مجازات تبعی آن نیز منتفی است و محکومیت حبس موضوع ماده 612قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب ،1375 مجازات مستقلی است که به لحاظ اخلال در نظم عمومی و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران به استناد ماده مذکور صادر شده است .لذا مدت زمان اجرای آثار تبعی این محکومیت )که تعزیر درجه چهار است( باتوجه به تبصره 2ماده 25قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و طبق بند »ب« همین ماده سه سال است. نظریه اقلیت :صرف نظر از این که شمول بند »ب« ماده 25قانون مجازات اسلامی مصوب 1392در فرض مطروحه با توجه به این که شروع زمان محرومیت از حقوق اجتماعی )اجرای مجازات تبعی( از هنگام اتمام اجرای محکومیت اصلی است و به ضرر متهم و برخلاف اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری است ،مع ذلک با توجه به این که در قوانین فعلی اصولاً جرم قتل عمد غیر قابل گذشت است و با فرض گذشت شکات نیز ماده 612قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375آن را تحت شرایط مذکور در ماده که غالباً وجود دارد، قابل مجازات میداند و صرف گذشت از جنبه مجازات قصاص نفس آن را مشمول تبصره 2ماده 25قانون فوقالذکر نمی کند ،بنابراین فرض مطروحه مشمول بند »الف« ماده اخیرالذکر است. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه