نظریه مشورتی ۷/۹۸/۲۰۱۶

نظر به اینکه قانونگذار بر خلاف ماده 114قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392و ماده 115این قانون مرزی بین قبل از اثبات جرم و بعد از اثبات آن برای ابراز توبه مرتکب جرم قائل نشده است ،آیا دادگاه میتواند در محکومیتهای تعزیری بعد از قطعیت آن با ابراز توبه محکومعلیه مجازات او حسب مورد ساقط کند یا تخفیف دهد؟

مستنبط از ماده 118قانون مجازات اسلامی مصوب 1392این است که در جرایم تعزیری و در اعمال مقررات ماده 115قانون مذکور ،مرتکب باید پیش از صدور حکم قطعی )پیش از قطعیت حکم( توبه کند و ادله مربوط به توبه را نیز تا پیش از قطعیت حکم به مقام قضایی اعم از مقام تعقیب یا رسیدگی ارائه نماید. چنانچه مرتکب پیش از قطعیت حکم توبه کرده و ادله مربوط به توبه را نیز مطابق ماده 118قانون مجازات اسلامی تا پیش از قطعیت حکم به مقام قضایی رسیدگیکننده ارائه نماید ،در هر مرحله از مراحل دادرسی اعم از بدوی ،تجدیدنظر و فرجام میتواند اعمال مقررات توبه را ولو به طور مکرر درخواست کند .بر این اساس ،اعلام توبه متهم در جرایم مستوجب تعزیر پس از قطعیت حکم در قانون پیشبینی نشده است و مرجع قضایی در این خصوص با تکلیفی مواجه نیست و فقط میتواند عفو مجرم را توسط رییس قوه قضاییه از مقام رهبری درخواست کند. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه