نظریه مشورتی ۷/۹۸/۲۰۰۶

آیا حمل و نقل و جابجایی اتباع بیگانه )افاغنه( در داخل کشور توسط رابط ایرانی تحت عنوان )معاونت در ورود غیر مجاز اتباع بیگانه به کشور( اساساً جرمانگاری شده است و مشمول چه قانونی است؟

1و - 2با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات که در ماده 2قانون مجازات اسلامی مصوب 1392به آن اشاره شده است »هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازاتی تعیین نشده جرم نیست« و چون تاکنون در هیچ یک از متون قانونی برای افرادی که اتباع خارجی را که به طور غیر مجاز وارد کشور ایران شدهاند ،از یک محل به محل دیگر در ایران نقل و انتقال میدهند ،مجازاتی تعیین نشده است ،لذا عمل آنها جرم محسوب نمیشود و نمیتوان آنها را به استناد ماده یک قانون مجازات عبوردهندگان اشخاص غیرمجاز از مرزهای کشور مصوب 1367محکوم کرد؛ زیرا منظور از عبارت »تسهیل در عبور غیر مجاز« در ماده یک آن قانون ،این است که اقداماتی در جهت ورود غیرمجاز تبعه خارجی فاقد گذرنامه به خاک کشور ایران انجام دهد ،نه این که بعد از ورود تبعه خارجی فاقد گذرنامه به خاک ایران ،در خصوص نقل و انتقال وی از محلی به محل دیگر اقدام کند. همچنین مورد استعلام از مصادیق بزه موضوع بند 6ماده 15قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران و ماده یک قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب 1383نیز نمیباشد .نتیجتاً عاملین نقل و انتقال خارجیانی که بدون داشتن گذرنامه وارد خاک ایران شدهاند ،در داخل کشور قابل پیگرد نیستند .بدیهی است در خارج از فرض سؤال در صورت وجود شرایط مقرر در بند »ب« ماده یک قانون اخیرالذکر ،مرتکب به اتهام قاچاق انسان قابل تعقیب کیفری خواهد بود. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه