نظریه مشورتی ۷/۹۸/۲۰۰۳

احتراماً با توجه به دستورالعمل اجرایی مشارکت مدنی منظور از سود مورد انتظار چیست؟ آیا در صورت عدم بازدهی و ضرر دهی طرح مشارکت مدنی اخذ سود مورد انتظار از شریک دوم یا وام گیرنده صحیح است یا خیر؟ نحوه محاسبه سود دهی طرح موصوف صرفاً بر اساس سود دهی آن است یا اعیانی یا تجهیزاتی که خریداری شده مورد کارشناسی قرار میگیرد.

رئیس محترم شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان خرمآباد با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9035/2557/720مورخ 1398/11/20به شماره ثبت وارده 2003مورخ ،1398/12/10نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: اولاً ،منظور از سود مورد انتظار در قراردادهای مشارکت مدنی به عنوان یکی از عقود بانکی ،میزان سوددهی انجام قرارداد است که بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با لحاظ وضعیت اقتصادی جامعه ،تورم ،ملاکهای نوعی و موضوع قرارداد ،کمینه و بیشینه آن را تعیین و به بانک عامل اجازه میدهد تا بر مبنای آن اقدام به انعقاد قرارداد مشارکت نماید. ثانیاً ،بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نرخ سود مورد انتظار را بین حداقل و حداکثر تعیین کرده است؛ در ماده 8دستورالعمل مشارکت مدنی مصوب 19/1/1363نیز تعیین حداقل و حداکثر سود مشارکت مدنی به شورای پول و اعتبار واگذار شده است .لذا دریافتکننده تسهیلات مکلف است سود مورد انتظار موضوع توافق را در صورتیکه بیش از نرخ اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نباشد ،پرداخت کند و چنانچه مدعی باشد که به سبب عدم بازدهی طرح مشارکت مدنی ،کمتر از حداقل سود مورد انتظار موضوع قرارداد حاصل شده است ،در صورتی که قصد مشترک طرفین بر این امر قرار گرفته باشد ،این ادعا باید به اثبات برسد و در صورت اثبات ،محاسبه و مطالبه سود به کمتر از حداقل سود مورد انتظار امکانپذیر است. ثالثاً ،بر اساس ماده 12فرم قرارداد مشارکت مدنی مصوبه جلسه مورخ 26/6/1392شورای پول و اعتبار )موضوع بخشنامه شماره 206546/92مورخ 11/7/1392بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران( در پایان مدت قرارداد، پس از وضع تمام هزینههای مشارکت و سپس برداشت سرمایه هر یک از شرکا ،مانده حساب مشترک مشارکت مدنی به عنوان سود مشارکت محسوب میشود .لذا تمام هزینههای انجامشده اعم از سهمالشرکههای پرداخت شده بانک ،آورده نقدی و غیرنقدی و تعهدات انجام شده شریک در محاسبه سود مشارکت لحاظ میشود .بدیهی است در صورت اختلاف ،دادگاه در خصوص محاسبه سوددهی و هزینههای صورت گرفته ،موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میدهد دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه