نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۹۹۲

با عنایت به این که دژبانی ارتش جمهوری اسلامی ایران مستقر در بهشت زهرا )س( و حرم مطهر امام خمینی )ره( ضمن همکاری با کلانتری 205حرم مطهر به منظور برقراری نظم و امنیت این دو مکان مقدس فعال است و هنگام وقوع جرم مشهود موارد را به کلانتری محل گزارش مینمایند و با اجازه رئیس دادگاه بخش یا قاضی کشیک نسبت به دستگیری و انتقال متهم به کلانتری در جرایم مشهود اقدام می نماید: اولاً ،آیا این کار قانونی است؟ ثانیاً ،آیا در چنین مواردی عنوان ضابط دادگستری صدق میکند؟ ثالثاً ،آیا طبق بند »ب« ماده 29قانون آیین دادرسی کیفری عنوان ضابط دادگستری در چنین مواردی برای ارتش جمهوری اسلامی ایران صادق است؟ رابعاً ،آیا میتوان پس از طی مراحل قانونی و تشریفات لازم طبق ماده 30قانون آیین دادرسی کیفری برای ایشان کارت ویژه ضابطان دادگستری را تحصیل نمود؟

مطابق بند »ب« ماده 29قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392ضابطان خاص ،مقامات و مأمورانی هستند که به موجب قوانین خاص و در حدود وظایف محول شـده ضابط محـسوب میشوند و مطابق ذیل همین بند ،نیروهای مسلح و از آن جمله ارتش جمهوری اسلامی ایران ،فقط در مواردی که به موجب قانون ،تمام یا برخی از وظایف ضابطان به آنان محول شود ـ همانند حکم مقرر در مواد 144و 603قانون فوقالذکر ضابط محسوب میشوند. بنابراین مأموران دژبان ارتش ،در خصوص جرایم مشهود ،از شمول مواد 28و 44قانون یاد شده خارج بوده و حق مداخله ،دستگیری متهم و اعلام گزارش به مراجع قضایی را ندارند. بدیهی است چنانچه موضوع از مصادیق تبصره یک ماده 45قانون یاد شده باشد؛ تمام شهروندان و از آن جمله مأموران دژبان ارتش میتوانند موافق ترتیبات مذکور در این قانون اقدام کنند. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه