نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۹۶۷

شخصی مرتکب جرم انتقال مال غیر در قالب بیع شده است لیکن ثمن دریافتی به جهاتی از جمله عدم حضور شاکی و عدم دسترسی به خریدار معلوم نیست .در خصوص میزان جزای نقدی معادل مال تحصیل شده چگونه اتخاذ تصمیم میشود؟ آیا تقویم مثمن زمین میتواند راهگشا باشد و جزای نقدی معادل تقویم باشد؟ حال اگر خریدار مال غیر حضور داشته و مدعی باشد که مبلغی پرداخته و اصل پرداخت مبلغ معلوم باشد و میزان آن فاقد دلیل باشد ،آیا تقویم در این قسمت نیز میتواند مبنای رد مال باشد؟

-1در جرم انتقال مال غیر در قالب بیع ،چنانچه به دلایلی از جمله عدم حضور شاکی یا عدم دسترسی به خریدار مال غیر ،میزان ثمن دریافتی مشخص نباشد ،قاضی رسیدگیکننده با توجه به نتیجه تحقیقات به عمل آمده و دلایل موجود، میزان ثمن و به تبع آن جزای نقدی را در حدی که یقین حاصل شود ،مشخص خواهد کرد و به هر حال ،تقویم مال توسط کارشناس به منظور تعیین جزای نقدی فاقد وجه قانونی است. -2با احراز انتقال مال غیر» ،ردّ مال به صاحبش« طبق ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری ،یک حکم قانونی است که ناظر به »ردّ مال انتقالیافته به غیر به صاحبش« و ردّ ثمن یا مال معوض است که در قبال انتقال مال غیر ،مرتکب جرم از انتقالگیرنده مال غیر دریافت کرده است و باید به وی داده شود. بنابراین در مواردی که انتقال مال غیر بدون دریافت ثمن یا مال معوض صورت گرفته و نیز در مواردی که اخذ ثمن یا مال معوض احراز نشود و یا انتقالگیرنده که مدعی پرداخت ثمن یا مال معوض است نتواند ادعای خود را مبنی بر پرداخت ثمن معین یا مال معوض مطابق مقررات قانون مدنی ثابت کند ،هر میزان از مال که برای اثبات آن دلیل است ،ملاک صدور رأی به ردّ مال خواهد بود. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه