نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۹۴۶

در بزه ایراد صدمه بدنی عمدی فاقد جنبه عمومی که وقوع بزه محرز بوده و مرتکب ناشناس میباشد آیا پس از تحقیق نسبت به شناسایی مرتکب و عدم حصوص نتیجه ،دادسرا در اجرای تبصره 1ماده 85قانون آیین دادرسی کیفری مکلف به ارسال پرونده به دادگاه است یا خیر؟ آیا اساسا فرض مورد اشاره از موارد پرداخت دیه از بیتالمال میباشد یا خیر؟ تصمیم صحیح در دادسرا چه قرا نهایی می باشد.

در خصوص پرداخت دیه از بیت المال در جراحات در مواردی که جارح شناخته نشود ،قانون ساکت است .برخی از فقهای معاصر ،مانند آیت االله محمد تقی بهجت )به طور مطلق( و آیت االله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی )فقط در جرح غیر عمدی( معتقدند که دیه جرح نیز در فرض فوق از بیتالمال قابل پرداخت است و برخی نیز مانند آیات نوری همدانی ،مکارم شیرازی و صافی گلپایگانی ،نظر مخالف ابراز نمودهاند؛ در نتیجه به نظر میرسد که موضوع از مصادیق اصل 167قانون اساسی است و قاضی رسیدگیکننده بایستی مطابق آن ،عمل نماید. در فرض سؤال ،پرونده به تقاضای مجنیعلیه با عنایت به ماده 85قانون آیین دادرسی کیفری 1392به دادگاه کیفری ذیربط ارسال میگردد تا با توجه به اصل 167قانون اساسی و فتاوی معتبر ،هرگاه موضوع را از مصادیق پرداخت دیه از بیتالمال بداند ،نسبت به صدور حکم اقدام نماید) .البته دادگاه یادشده باید مقررات تبصره الحاقی به ماده 342قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در دعوت از دستگاه پرداختکننده دیه از بیتالمال را رعایت کند(. دکتر احمد محمدی باردئی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه