استعلام
همانگونه که استحضار داریدبرخی خدمات ،تسهیلات و مزایا در قوانین و مقررات مرتبط با ایثارگران به عائله یا
افراد تحت تکفل ایشان تعلق میگیرد .لذا حسب مورد در برخی قوانین و مقررات از جمله تبصره 2ماده واحده قانون
حالت اشتغال مصوب 1372و ماده 16آییننامه اجرایی این قانون مصداق یا تعریف افراد تحت تکفل تعیین و مشخص
شده است؛ لیکن در برخی تکالیف قانونی مرتبط با ایثارگران از جمله ماده 13قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران
مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدی که اشعار میدارد تأمین ٪100هزینه بهداشتی و درمانی به صورت
بیمههای سلامت همگانی مکمل و خاص خدماتی که مشمول قوانین بیمه همگانی و تکمیلی نمیگردند خانواده شاهد،
جانبازان ،آزادگان و افراد تحت تکفل آنان بر عهده دولت بوده و اعتبارات آن هر ساله در قوانین بودجه سنواتی
منظور میگردد .مصادیق و شمول افراد تحت تکفل مشمولین این ماده تعیین و تعریف نشده است .بنابراین از آن جا
که در قوانین موضوعه بویژه ماده 86قانون استخدام کشوری ،مواد 81و 83قانون تأمین اجتماعی ،ماده 111قانون
مدیریت خدمات کشوری و در نهایت ماده 48قانون حمایت خانواده مصوب ،1391تغییراتی بویژه در باب کفالت
خواهر ،برادر و فرزندان محجور معلول و صعبالعلاج به وجود آمده که مشکلاتی را برای بنیاد پیرامون احراز
تشخیص و تعیین افراد تحت تکفل ایثارگران ایجاد کرده است.
حال با عنایت به قوانین مذکور و سئوالات عدیدهای که در خصوص مصداق افراد تحت تکفل موضوع مواد فوقالذکر
به وجود آمده است ،لطفا دستور فرمایید موارد ذیل بررسی و مشخص شود.
-1آخرین حکم و معیارهای مقنن برای احراز و تعیین افراد تحت تکفل کدام قانون موضوعه است؟
-2تشخیص افراد تحت تکفل بر عهده کدام مرجع و دستگاه است؟
-3آیا خواهر و برادر میتوانند تحت کفالت افراد فوق قرار گیرند؟
-4آیا عبارت صعبالعلاج موضوع احکام فوق شامل محجور و معلول نیز میشود؟
-5آیا معلولیت یا حجر و صعبالعلاج بودن میباید حین ولادت و در زمان صغر حادثه شده باشد؟
-6آیا فرزندان محجور معلول و صعبالعلاج در صورت ازدواج از کفالت خارج میشوند؟
-7در صورت مطلقه شدن فرزندان اناث اعم از اینکه پدر در قید حیات بوده یا فوت شده باشد ،آیا مجدد تحت
تکفل پدر قرار میگیرند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1افراد تحت تکفل ایثارگران مطابق بند »ح« ماده یک قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران مصوب 1386با
اصلاحات و الحاقات بعدی تعیین شدهاند و در مورد شهدا نیز با رعایت بندهای 4و 5قسمت »ب« ماده 88قانون
برنامه ششم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395رفتار می شود.
-2با عنایت به تبصره ذیل جزء 3بند »ب« ماده 88قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی ایران مصوب 1395تشخیص افراد تحت تکفل جانبازان و آزادگان بر عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران و
در مورد رزمندگان متوفی بر عهده واحد ایثارگران نیروهای مسلح صالح است و در مورد خانواده شهدا با توجه به
وظایف ذاتی بنیاد شهید و ایثارگران بر عهده بنیاد مذکور است.
-3در خصوص تشخیص خواهر و برادر تحت تکفل مطابق شرایط مقرر در بندهای 4و 5قسمت »ب« ماده 88
قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395رفتار میشود.
-4مستفاد از بند 5قسمت »ب« ماده 88قانون اخیرالذکر ،عنوان»صعبالعلاج« شامل »محجورین« و »معلول«
نبوده و در خصوص هر یک از آنها مطابق احکام خاص خود رفتار میشود.
-5اطلاق کلمات و عبارات »معلولیت«» ،محجور« و »صعبالعلاج« در بند 5قسمت »ب« ماده 88قانون فوق
الذکر اعم از این است که در حین ولادت یا پس از آن باشد.
-6چنانچه به موجب قوانین مربوطه پس از ازدواج فرزند محجور ،معلول یا صعبالعلاج ،ایشان تحت تکفل دیگران
قرار گیرند ،از شمول افراد تحت کفالت ایثارگر خارج هستند.
-7در صورت مطلقه شدن فرزند ایثارگر با اتخاذ ملاک از ماده 48قانون حمایت خانواده مصوب ،1391تحت تکفل
ایثارگر قرار خواهند گرفت.
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه