استعلام
سوال :در جرایم رانندگی بدون گواهینامه و تغییر کاربری غیر مجاز اراضی کشاورزی که درجه هشت و هفت
تعزیری هستند آیا دادگاه میتواند به ترتیب جزای نقدی بیش از ده و بیست میلیون ریال تعیین نماید.
پاسخ اداره کل حقوقی
اولاً ،به صراحت بند 1ماده 3قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ،1373
کلیه جرایم رانندگی )از جمله جرم رانندگی بدون پروانه موضوع ماده 723قانون مجازات اسلامی مصوب (1375
به استثنای موارد مذکور در تبصره ماده 718قانون اخیرالذکر مشمول بند مذکور هستند و جزای نقدی موضوع این
بند »مجازات قانونی« این جرایم است و درجه جرایم مشمول بند مذکور با توجه به میزان جزای نقدی حاکم در
زمان وقوع جرم و انطباق آن با شاخصهای مقرر در ماده 19قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و تبصرههای
آن مشخص میگردد که با عنایت به افزایش میزان جزای نقدی به شرح جدول شماره 16تعرفههای خدمات قضایی
قانون بودجه سال 1396سه میلیون و سیصد هزار ریال تا سی و سه میلیون ریال است و در سالهای 1397و
1398نیز تغییر نیافته است .بزه رانندگی بدون گواهینامه ،جرم تعزیری درجه 6محسوب میشود و دادگاه میتواند
جزای نقدی مرتکب این بزه را از سه میلیون و سیصد هزار ریال تا سی و سه میلیون ریال تعیین نماید.
ثانیاً ،به صراحت ماده 3قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها )اصلاحی ،(1/8/1385مجازات مرتکب بزه
تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره 1ماده 1قانون مذکور،
"پرداخت جزای نقدی از یک تا سه برابر بهای اراضی زراعی و باغها به قیمت روز زمین با کاربری جدید که
مورد نظر متخلف بوده است" ،تعیین میگردد ،نه بر اساس جزای نقدی مذکور در درجه 7ماده 19قانون مجازات
اسلامی مصوب 1392؛ زیرا مقررات ماده 19قانون اخیرالذکر و تبصرههای آن ،صرفا ملاک تعیین درجه مجازات و
درجه جرم است و تأثیری در میزان مجازات جرم موضوع ماده 3قانون صدرالذکر ندارد و تبصره 4همین ماده نیز
که مقرر داشته "مقررات این ماده و تبصرههای آن تنها جهت تعیین درجه مجازات است و تأثیری در میزان حداقل
و حداکثر مجازاتهای مقرر در قوانین جاری ندارد" ،دلالت بر این امر دارد.
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه