نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۹۰۱

در بند یک ماده واحده قانون توزیع حقالتحریر دفاتر اسناد رسمی موضوع ماده 54قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 28اردیبهشت 1373مقرر شده است به منظور تأمین وجوه لازم جهت اجرای مواد 57 ،11 ،10و 68قانون دفاتر اسناد رسمی ،این دفاتر مکلفاند همه ماهه ده درصد از حقالتحریر دریافتی را به حساب مربوطه بیمه و بازنشستگی و از کارافتادگی و امور رفاهی و درمانی سردفتران و دفتریاران دفاتر اسناد رسمی و عائله تحت تکفل آنان پرداخت نمایند .نحوه پرداخت بیمه بازنشستگی و حساب مربوط به موجب آییننامهای خواهد بود که از طرف سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تهیه و به تصویب رئیس قوه قضاییه خواهد رسید. عبارات قانونی مذکور مؤید افتتاح حساب مربوط به بیمه و بازنشستگی توسط کانون سردفتران و دفتریاران و الزام پرداخت ده درصد حقالتحریر ماهانه به حساب کانون توسط سردفتران اسناد رسمی است؛ از طرف دیگر در ماده 48قانون حمایت خانواده مصوب 1391اولاً صندوقهای بازنشستگی اعم از کشوری ،لشکری، تأمین اجتماعی و دیگر صندوقهای خاص مشمول حکم قانونگذار قرار گرفتهاند و ثانیاً فرزندان اناث شخص بازنشسته در صورت نداشتن شوهر حسب مورد از کمک هزینه اولاد بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود بهرهمند میشوند. لذا خواهشمند است ارشاد فرمایید: -1آیا حکم ماده 48قانون حمایت خانواده مصوب 1391به حساب بیمه و بازنشستگی کانون سردفتران و دفتریاران )عدم تشکیل صندوق بازنشستگی( قابل تسری است؟ -2آیا منظور از نداشتن شوهر در بند 3ماده مذکور ،دخترانی است که ازدواج نکردهاند یا شامل دختران مطلقه و شوهر مرده نیز میشود؟

-1در تعاریف مذکور در ماده یک آییننامه بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی مصوب 1381رئیس محترم قوه قضاییه ،افتتاح حساب بیمه برای انجام بیمه بازنشستگی ،از کارافتادگی ،بیمه عمر و حوادث سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی و مستمری مستمریبگیران و امور رفاهی و درمانی سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی و عائله تحت تکفل آنان و مستمریبگیران پیشبینی شده است .همچنین فصل سوم این آییننامه در مواد 8و 9پرداخت مستمری به عائله تحت تکفل سردفتران و دفتریاران از جمله همسر و فرزندان آنان را مقرر داشته است .ماده 48قانون حمایت خانواده مصوب 1391نیز میزان حقوق وظیفه یا مستمری زوجه دائم متوفی و فرزندان و دیگر وراث قانونی وی و نحوه تقسیم آن در تمام صندوقهای بازنشستگی اعم از کشوری ،لشکری ،تأمین اجتماعی و دیگر صندوقهای خاص را تعیین کرده است .اطلاق ماده قانونی اخیرالذکر شامل حساب ییمه و بازنشستگی کانون سردفتران و دفتریاران میشود که وظیفه و کارکرد صندوق بازنشستگی را دارد و دلیلی وجود ندارد که این حساب را از شمول حکم قانونی مذکور خارج بدانیم. -2فرزندان اناث موضوع بند 3ماده 48قانون حمایت خانواده مصوب 1391شامل دخترانی است که شوهر ندارند؛ اعم از اینکه ازدواج نکرده باشند یا پس از ازدواج به علت طلاق یا فوت شوهرانشان ،رابطه زوجیت آنان قطع شده باشد .ضمناً رأی وحدت رویه شماره 721مورخ 22/8/1386هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مؤید این امر است. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه