نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۹۰۰

با توجه به ماده 5قانون حمایت خانواده مصوب 1391آیا زوج یا زوجه را می توان از پرداخت قسمتی از هزینه دادرسی معاف دائم کرد و نسبت به قسمت دیگر هزینه دادرسی در همان پرونده به صورت موقت معاف کرد؟

اولا ،معافیت از پرداخت هزینه دادرسی و یا موکول کردن پرداخت آن به زمان اجرای حکم موضوع مادهی 5قانون حمایت خانواده مصوب 1391به تجویز قانون بدون نیاز به تقدیم دادخواست و به تشخیص و دستور قاضی رسیدگی¬کننده است و منصرف از حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است که پس از اقامه دعوای اعسار )با تقدیم دادخواست( و رسیدگی به آن صادر میشود. ثانیا ،قانونگذار در ماده 5قانون حمایت خانواده مصوب 1391دو فرض معافیت از هزینههای دادرسی و یا موکول نمودن پرداخت هزینهها به زمان اجرای حکم را پیشبینی نموده است که در هر مورد دادگاه رسیدگیکننده به تشخیص خود و بر اساس وضعیت شخص مدعی عدم تمکن اتخاذ تصمیم مینماید .لذا دادگاه حسب مورد میتواند پرداخت هزینهها را به زمان اجرای حکم موکول کند؛ یا آنکه معافیت دائم فرد از پرداخت تمام هزینهها را بپذیرد و یا نسبت به برخی هزینهها به معافیت دائم فرد نظر دهد و پرداخت بخشی دیگر از هزینهها را به زمان اجرای حکم موکول کند .بدیهی است حکم مقرر در تبصره ماده 5قانون یادشده و تبصره الحاقی به ماده 505قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ) 1379الحاقی (18/12/1394مبنی بر معافیت افراد تحت پوشش کمیته امداد امام )ره( و مددجویان سازمان بهزیستی کشور از پرداخت هزینههای دادرسی معافیتی دائم است و لذا دادگاه نمیتواند پرداخت هزینههای دادرسی این افراد را به زمان اجرای حکم موکول کند. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه