نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۸۶۵

مطابق ماده 184قانون آیین دادرسی در امور مدنی و ماده 24و تبصره ماده 29قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ،1394چنانچه بین اصحاب دعوا سازش حاصل و منجر به صدور گزارش اصلاحی شود اما خوانده به تعهد خویش مطابق گزارش اصلاحی عمل نکند و خواهان درخواست صدور اجراییه از مرجع قضایی را کند: -1عنوان اجراییه به چه صورتی باید تنظیم شود .آیا درج عنوان محکومله ،محکومعلیه و محکومبه در اجراییه صحیح است؟ -2چنانچه در گزارش اصلاحی طرفین دعوا توافق کنند از بابت سفتهای که واخواست نشده یا حواله بانکی، خسارت تأخیر تأدیه از زمان سر رسید محاسبه شود یا اگر به مبلغی توافق کنند که در صورت عدم انجام تعهد مطابق ستون خواسته در اجرای احکام محاسبه شود ،آیا این توافق معتبر است و قابلیت اجرا و محاسبه در اجرای احکام را دارد؟

-1گزارش اصلاحی حکم محکومیت نیست؛ لذا در اجراییه صادر شـده از دادگـاه نـباید از واژههای »محکومله« و »محکومعلیه« استفاده شود .طبق ماده 184قانون آییـن دادرسـی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379دادگاه باید مفاد سازشنامه را به موقع اجرا بگذارد و مواردی که باید اجرا شود را در اجراییه قید و به متعهد اعلام کند مشابه همان که در اجراییه اداره اجرای ثبت قید میشود. -2سفتهای که در مهلت قانونی واخواست نشده است ،خاصیت تجاری خود را از دست میدهد و مشمول مقررات قانون مدنی میشود .حوالههای بانکی نیز از این جهت مشمول مقررات عام قانون مدنی هستند و لذا خسارت تأخیر تأدیه آنها مشمول ماده 522قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379است و از شمول ماده 304قانون تجارت مصوب 1311خارجند .بنابراین اصولاً خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ تقدیم دادخواست قابل مطالبه است مگر طرفین توافق کنند یا تاریخ مطالبه قبل از تقدیم دادخواست باشد بنابراین در فرض سؤال توافق طرفین در سفته یا حوالههای بانکی بر تعلق و مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید صحیح است اما در هر صورت مبلغ توافقی نمیتواند بیشتر از خسارت تأخیر تأدیه بر اساس ماده 522یادشده باشد که در غیر اینصورت شرط زیاده ربای قرضی محسوب خواهد شد. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه