نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۸۵۰

مطابق ماده 298قانون آیین دادرسی کیفری ،دادگاه اطفال و نوجوانان با حضور یک قاضی و یک مشاور تشکیل میشود .نظر مشاور مشورتی است و مطابق ماده 415قانون مذکور ،در جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است یا جرایمی که مستلزم پرداخت دیه یا ارش بیش از خمس دیه کامل است و در جرایم تعزیری درجه شش و بالاتر ،دادسرا یا دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ مینماید که برای او وکیل تعیین کند .در صورت عدم تعیین وکیل یا عدم حضور وکیل بدون عذر موجه در مرجع قضایی ،برای متهم وکیل تعیین میشود و مطابق ماده 454قانون مذکور ،احضار ،جلب ،رسیدگی به ادله ،صدور رای و سایر ترتیبات در دادگاه تجدیدنظر استان مطابق قواعد و مقررات مرحله نخستین است. حال سوال اینجاست که چنانچه با اعتراض شاکی یا متهم و یا اولیایدم پروندهای در شعبه تجدیدنظر استان ویژه رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان تشکیل شود ،آیا رعایت تشریفات رسیدگی بدوی مثل الزام به حضور مستشار و تعیین وکیل تسخیری و غیره لازم میباشد؟

اولاً ،مستنبط از ماده 454قانون آیین دادرسی کیفری مصوب » ،1392احضار ،جلب ،رسیدگی به ادله ،صدور رأی و سایر ترتیبات در دادگاه تجدیدنظر استان مطابق قواعد و مقررات مرحله نخستین است«؛ و از جمله مقرراتی که رعایت آن توسط دادگاه اطفال و نوجوانان به عنوان دادگاه نخستین ضروری است ،تعیین وکیل برای متهم نوجوان با رعایت ترتیبات مقرر در ماده 415قانون یادشده است .بنابراین چنانچه با اعتراض شاکی یا متهم و یا اولیای وی پروندهای در شعبه دادگاه تجدیدنظر استان )ویژه رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان( تشکیل شود ،دادگاه تجدیدنظر استان بدون رعایت این ترتیب مجاز به تشکیل جلسه و رسیدگی نیست. ثانیاً ،حکم موضوع تبصره 2ماده 315قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392مبنی بر حضور مشاوران با رعایت شرایط مقرر در این قانون برای رسیدگی به جرایم نوجوانان در دادگاه کیفری یک ،از مقررات مربوط به تشکیلات و سازمان دادگاه است و بدون نص قانونی قابل تسری به دیگر مراجع قضایی نیست و از آنجا که ماده 426قانون یادشده به طور اطلاق ترکیب دادگاه تجدیدنظر استان را شامل رییس و دو مستشار دانسته و بر این ترکیب استثنایی وارد نشده است ،لذا حضور مشاوران موضوع تبصره 2ماده 315قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در دادگاه تجدیدنظر استان که وفق ماده 444قانون پیشگفته برای رسیدگی به اعتراض محکوم نوجوان یا ولی وی و یا شاکی نسبت به رأیصادره از دادگاه اطفال و نوجوانان تشکیل جلسه داده است ،موضوعیت ندارد. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه