نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۸۲۷

نظر به اینکه مطالبه خسارات دادرسی امری است که میتواند دامنه شمول آن به وسیله طرفین یا ثالثی که به نحوی در دعوی حقوقی فراخوان شده مورد ادعا قرار گیرد با صدور حکم نهایی خوانده در دعوی طرح شده محکوم نشده است ولی به تبع جریان دادرسی متحمل هزینههای قانونی از جمله هزینه دادرسی و کارشناسی برای اثبات حقانیت خود شده است در ما نحن فیه ارکان سه گانه مسئوولیت مدنی شامل اقدام خواهان ،ورود خسارت و رابطه سببیت بین عناصر وجود دارد ماده 1382و 1383قانون مدنی فرانسه و اصل 40قانون اساسی و ماده 1 قانون مسئوولیت مدنی با اطلاقگرایی ) عمد یا بیاحتیاطی ( و نظریه جبران کامل خسارت و لاضرر تصریح دارد هیچ ضرر جبران نشدهای نباید باقی بماند خسارت وارده آن هنگام که منشا آن از منابع عمومی است اهمیت استرداد را به صورت مضاعف نشان میدهد از سوی دیگر ماده 515آیین دادرسی مدنی شرط مطالبه خسارت دادرسی به وسیله خوانده پیروز را به قید عمد و علم خواهان به بیحقی و اثبات آن توسط خوانده متصف نموده است بنابراین مقرر فرمایید

خوانده پس از اعلام بی حقی خواهان ابتدایی با قیود مصرح در ماده 515آیین دادرسی مدنی و مستندات ابرازی و سایر موازین فقهی و قانونی اعلام فرمایند. پاسخ: به طور کلی مطالبه خسارت دادرسی در غیر موارد قراردادی ،تابع قواعد عمومی حاکم بر ابواب اتلاف و تسبیب می باشد و مطابق قسمت میانی ماده 515قانون آیین دادرسی مدنی ،خوانده دعوی نیز می تواند ،خسارتی را که عمداً از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده ،از خواهان مطالبه نماید و دادگاه در این موارد ،میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن صدور حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه ،خواهان غیر محق را به تأدیه خسارت ملزم خواهد نمود .بنابر این در صورت احراز شرایط مذکور ،دادگاه می تواند حکم به پرداخت خسارات دادرسی مورد مطالبه خوانده را صادر نماید. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه