نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۷۲۵

-1اگر پس از پایان مهلت واخواهی ،محکومعلیه ضمن تقدیم دادخواست واخواهی دعوی اعسار را نیز مطرح نموده باشد ،آیا اول باید به اعسار رسیدگی و بعد در مورد ثبت صدور قرار قبولی یا قرار رد واخواهی اقدام شود یا به عکس؟ -2دادخواست اهدای جنین یا دریافت جنین به طرفیت چه مرجعی طرح می شود؛ دادستان محل اقامت زوجین یا دادستان و شبکه بهداشت محل اقامت زوجین یا محل استقرار بیمارستانی که قرار است از آن جا جنین دریافت نمایند و یا به طرفیت اداره بهداشت محل زندگی زوجین و یا دادستان و اداره بهداشت محلی که اهدای جنین صورت خواهد گرفت؟ منظور از دادگاه صالح ،دادگاه محل اقامت خواهانها است یا محل استقرار مرکز مربوط ؟

-1الف -مادام که از دادخواست واخواهی رفع نقص نشده باشد ،امکان طرح آن در دادگاه و صدور قرار قبولی وجود ندارد. ب -با عنایت به این¬که دادخواست واخواهی یا تجدیدنظر ،گرچه ناقص باشد ،اگر داخل مهلت تقدیم شده باشد، دارای اثر تعلیقی است و مانع شروع به اجرای رأی صادره میشود و با عنایت به این¬که شروع به اجرای رأی ممکن است موجب توقیف اموال و حتی بازداشت شخص محکوم¬علیه شود ،به نظر میرسد در فرضی که خواهان دادخواست واخواهی را توأم با ادعای اعسار از هزینه دادرسی ،خارج از مهلت مقرر از تاریخ ابلاغ رأی غیابی تقدیم کرده ولی برابر متن ماده 306قانون آیین دادرسی دادگاه¬های عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379 ادعای عذر موجه نموده و یا برابر ذیل تبصره 1همین ماده ،در موارد عدم ابلاغ واقعی مدعی عدم اطلاع از مفاد رأی باشد ،دادگاه به لحاظ تأثیر این ادعا در ترتب یا عدم ترتب اثر تعلیقی ،باید بدواً به این ادعا رسیدگی و قرار مقتضی صادر کند ،بدیهی است با صدور قرار قبولی دادخواست ،دادگاه صرفاً امکان رسیدگی به واخواهی را پذیرفته و این قرار مانع رفع نواقص احتمالی دادخواست و اعمال ضمانت اجراهای مربوط نخواهد بود. -2با عنایت به رأی وحدت رویه شماره 755مورخ 14/10/1395هیأت عمومی دیوان عالی کشور تقاضای دریافت جنین اهدایی از امور ترافعی نیست و تابع مقررات حاکم بر رسیدگی به دعاوی نمی¬باشد و تقدیم نمی¬باشد؛ دادخواست موضوع ماده 8قانون حمایت از خانواده مصوب 1391نیز موجب تغیییر ماهیت آن بنابراین درخواست یادشده )همانند درخواست¬های طلاق توافقی( مشترکاً از سوی زوجین در فرم دادخواست تنظیم و تقدیم می¬شود و بحث طرف قرار گرفتن دادستان یا مراکز درمانی منتفی است و دادگاه محل اقامت یا سکونت زوجین متقاضی صالح به رسیدگی است. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه