استعلام
بر اساس ماده 5قانون نحوه اجرای اصل 49قانون اساسی ،از مواردی که دادستانی اموال اشخاص را نامشروع و
متعلق به بیتالمال یا امور حسبیه تشخیص و خواهان رسیدگی از دادگاه صالح میگردد ،موضوع فروش یا تصاحب
اراضی موات و مباحات اصلی است .بر اساس بند 13ماده مرقوم و ماده 7قانون مذکور نیز در صورتی که اموال
نامشروع از اموال عمومی یا انفال باشد ،محکومبه در اختیار دولت جمهوری اسلامی ایران قرار میگیرد و همچنین بر
اساس ماده 8این آییننامه ،در صورتی که دادگاه نامشروع بودن اموال و دارایی اشخاص حقیقی و حقوقی را تشخیص
دهد ،چنانچه صاحب آن مشخص نباشد اموال و دارایی در اختیار ولی امر قرار میگیرد .حال اگر ستاد اجرایی گزارشی
را در خصوص فروش یا تصاحب اراضی موات و مباحات توسط اشخاص دادگاههای اصل 49یا سایر مراجع اعلام
نماید،آیا مقام قضایی با فرض صحت گزارش میتواند به رغم صراحت ماده 7قانون فوق الذکر اراضی را به نفع ستاد
اجرایی در غالب عناوین بلاصاحب یا صاحب متواری ضبط و مصادره نماید؛ یا این که با وجود نهادها و دستگاههای
متولی ،این امر امکانپذیر نمیباشد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9000/2293/900مورخ 1398/02/15به شماره ثبت وارده 170مورخ
،1398/02/16نظریه مشورتی کمیسیونهای قوانین مدنی و اراضی و منابع طبیعی این اداره کل به شرح زیر اعلام
میگردد:
اراضی موات و مباحات مورد استعلام در زمره اموالی که باید طبق قوانین از جمله بند 13ماده 5قانون نحوه اجرای
اصل 49قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اختیار ستاد اجرایی فرمان امام )ره( قرار گیرد ،خارج است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه