استعلام
-1آیا اموال شرکتها یا بانکهای دولتی با لحاظ مقررات قانون مدنی ،قانون محاسبات عمومی ،قانون تجارت
و دیگر قوانین موضوعه در زمره اموال دولت محسوب میشود؟
-2آیا اختلافات شرکتها یا بانکهای دولتی با دیگر اشخاص بدون مصوبه هیأت دولت ،قابل واگذاری به
داوری است؟
-3آیا شرط داوری در کلیه قراردادهای پیمان مرتبط با نهادهای دولتی و عمومی و شرکتهای دولتی معتبر
است؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-1با توجه به قانون محاسبات عمومی و آیینکنامه اموال دولتی موضوع ماده 122قانون مذکور به شماره
/10434ت212هـ مورخ 1372/7/11هیأت وزیران و ماده 69قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و
ماده 26قانون مدنی ،اموال دولتی؛ اموالی است که توسط وزارتخانهها ،مؤسسات دولتی و یا شرکتهای دولتی
خریداری میشود یا به هر طریق قانونی دیگر به تملک دولت درآمده یا در میآیند و با عنایت به اصل چهل و
پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ،قانون محاسبات عمومی و قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
و ماده 25قانون مدنی ،اموال عمومی؛ اموالی است که مورد استفاده عموم است و مالک خاص ندارد از قبیل
پلها ،کاروانسراها ،قنوات ،آب انبارهای عمومی و میدانگاههای عمومی و ...همچنین اموال مؤسسات عمومی
غیردولتی نیز اموال عمومی تلقی میشوند.
-2درج شرط داوری در هر قراردادی )تحت هر عنوانی( و ارجاع دعاوی ناشی از هر قراردادی که موجب ایجاد
تعهد مالی برای دولت و دستگاههای عمومی شود ،مشمول اطلاق عبارت ارجاع دعاوی راجع به اموال عمومی و
دولتی مذکور در اصل یکصد و سی و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 457قانون آیین دادرسی
دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379میشود و نیاز به تصویب هیأت وزیران و اطلاع
مجلس شورای اسلامی دارد.
-3حل اختلاف میان کارفرمای دولتی با پیمانکار خصوصی اعم از شخص حقیقی یا حقوقی ،وفق شرایط عمومی
پیمان و بند »ج« ماده 53شرایط عمومی پیمان با ارجاع اختلافات به داوری شورایعالی فنی موضوع ماده 53
با توجه به مصوبه شماره /5005ت 28591فاقد مورخ 1382/3/12هیأت وزیران که به منزله مجوز قانونی
مذکور در اصل یکصد و سی ونهم قانون اساسی است ،اشکال است .در نهایت رأی شورایعالی فنی مذکور مانند
دیگر آراء داوری قابل اعتراض در محاکم دادگستری است؛ اما پیش از اظهار نظر رأی شورایعالی فنی ،دعوی
موضوع پیمان در محاکم دادگستری غیر قابل استماع به نظر میرسد.
دکتر احمد رفیعی
معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه