نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۶۱۰

آیا محکومین به رد مال کمتر از هیجده سال سن را میتوان بعد از رسیدن به هیجده سال تمام در مقام اجرای محکومیتهالی مالی و ماده 696قانون مجازات اسلامی بازداشت کرد؟

اولا ،راجع به رد مال ،با توجه به این که مقنن در ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ،1394 مهلت سی روزهای را برای محکومعلیه در نظر گرفته تا بتواند مدعی اعسار شود و برای آن ،ضمانت اجرا مشخص کرده است؛ و با توجه به ماده 22قانون یادشده که برابر آن »کلیه محکومیتهای مالی از جمله دیه ،ضرر و زیان ناشی از جرم ،رد مال و امثال آنها جز محکومیت به پرداخت جزای نقدی ،مشمول این قانون خواهند بود« و با عنایت به ملاک ماده 500قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با اصلاحات و الحاقات بعدی که قانونگذار حتی در مقام اجرای مجازاتها ،ارسال احضاریه را به عنوان اصل پذیرفته است ،بنابراین برای اجرای آن دسته ازمحکومیتهای مالی دادگاه¬های کیفری که درباره آن اجراییه صادرنمی¬شود ،به نظرمی¬رسد اخطار به محکومعلیه مبنی بر لزوم اجرای محکومیتهای مالی مزبور لازم است و مبدأ سی روزه مورد بحث ،تاریخ ابلاغ این اخطاریه است .بدیهی است قید مفاد اخطار راجع به محکومیتهای مالی در ضمن احضاریه راجع به اجرای مجازات کیفری موضوع ماده 500یاد شده بلااشکال است. ثانیا ،با عنایت به این که مواد 1و 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394مطلق است و استثنا کردن اشخاص فرض سؤال نیازمند نص قانون میباشد ،لذا به نظر با احراز شرایط مقرر در مواد یادشده منع قانونی برای بازداشت محکومعلیه فرض سؤال )محکومعلیهی که در زمان صدور حکم کمتر از هیجده سال داشته و در زمان درخواست اعمال ماده 3یاد شده سن وی بیش از هیجده سال است( وجود ندارد .بنا به مراتب فوق ،در فرض سؤال متعاقب ارسال اخطاریه مندرج در بند اولا ،اعمال ماده 3قانون یادشده بلامانع به نظر میرسد. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه