استعلام
آیا بند »الف« ماده 4قانون بیمه اجباری خسارت واردشده به شخص ثالث که خواهان را ملزم به طرح دعوا علیه
بیمهگر و شخص مقصر نموده است ،صرفا در مورد خسارت ناشی از تصادف است یا خسارت ناشی از غیر تصادف را
هم در برمیگیرد.
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره /210/29ح/ش 9027/مورخ 1398/8/28به شماره ثبت وارده 1577مورخ
،1398/9/27نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
اولا ،با عنایت به عنوان قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه
مصوب 1395که بر شمول قانون نسبت به صرف خسارات ایجاد شده در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه تصریح دارد
و با توجه به مواد متعدد دیگر قانون که بر شمول قانون نسبت به خسارات بدنی و مالی ناشی از این حوادث تأکید
دارد ،از جمله حکم مقرر در بندهای »الف« و »ب« ماده یک در مقام تعریف خسارات بدنی و مالی و انحصار حوادث
به حوادث ناشی از وسایل نقلیه موضوع بند »ث« همین ماده ،تبصره 4ماده ،8تبصره ماده ،9ماده ،14بندهای ماده
15و ،...خسارات موضوع شمول این قانون ،صرف خسارات بدنی و مالی ناشی از سوانح وسایل نقلیه است و
خسارات ناشی از غیر این سوانح را در بر نمیگیرد .بر این اساس ،حکم مقرر در بندهای »الف« و »ب« ماده 4قانون
یادشده مبنی بر طرح دعوا حسب مورد علیه بیمهگر یا صندوق تأمین خسارات بدنی و همچنین مسبب حادثه ،مستند به
صدر همین بندها ،ناظر به خسارات بدنی یا مالی ایجاد شده به سبب سانحه ناشی از وسیله نقلیه است و خسارات غیر
از سوانح مزبور با لحاظ موارد مذکور در ماده 16قانون فوقالذکر را در برنمیگیرد.
ثانیا ،مستفاد از جمع مفاد بندهای »الف« و »ب« ماده 4و ماده 50قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص
ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395که مبتنی بر اصول دادرسی نیز میباشد ،این است که اگر
زیاندیده بخواهد حسب مورد علیه بیمهگر یا صندوق تأمین خسارات بدنی طرح دعوا کند ،لزوماً باید مسبب حادثه را
نیز طرف دعوا قرار دهد؛ اما عکس قضیه صادق نیست؛ یعنی چنانچه زیاندیده بخواهد علیه مسبب حادثه طرح دعوا
کند ،طرف دعوا قرار دادن بیمهگر یا صندوق تأمین خسارات بدنی )حسب مورد( لازم نیست .بنابراین دعوایی که به
تنهایی علیه بیمهگر یا صندوق تأمین خسارات بدنی )بدون طرف قرار دادن مسبب حادثه( طرح شده باشد ،به استناد
بندهای »الف« و»ب« ماده 4یاد شده قابلیت استماع ندارد؛ اما دعوایی که به تنهایی علیه مسبب حادثه طرح شده ،با
توجه به ماده 50قانون یاد شده قابلیت استماع دارد؛ ولی حسب مورد بیمهگر یا صندوق مذکور باید به عنوان مطلع
دعوت شوند.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه