نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۵۷۵

به استناد ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392در تمام محکومیتهای تعزیری در صورتی که دادستان از حکم صادره درخواست تجدیدنظر نکرده باشد ،محکوم میتواند پیش از پایان مهلت تجدیدنظرخواهی با رجوع به دادگاه صادرکننده حکم ،حق تجدیدنظرخواهی خود را اسقاط و یا درخواست تجدیدنظر را مسترد و تقاضای تخفیف مجازات کند .در این صورت دادگاه در وقت فوق العاده با حضور دادستان به موضوع رسیدگی و تا یکچهارم مجازات تعیین شده را کسر میکند .این حکم قطعی است .با بررسی نظرات قضات محاکم در زمینه کیفیت و نحوه اجرای مقررات این ماده دو دیدگاه وجود دارد .گروه اول با این استدلال که درخواست تخفیف مجازات میبایست همزمان با اسقاط حق تجدیدنظرخواهی به دادگاه تسلیم شود ،در صورت وصول تقاضای تخفیف پس از پایان مهلت تجدیدنظرخواهی علیرغم اسقاط حق اعتراض در مهلت قانونی و عدم اعتراض دادستان ،قائل به عدم امکان تخفیف مجازات میباشند .گروه دوم با این استدلال که به صرف اقساط حق تجدیدنظرخواهی توسط محکوم در مهلت قانونی و عدم اعتراض دادستان به حکم صادره ،صرف نظر از زمان ارائه تقاضای تخفیف و حتی پس از پایان مهلت تجدیدنظرخواهی با تخفیف مجازات به میزان تا یکچهارم موافقت مینمایند. تقاضا میشود نسبت به صدور

پاسخ: بازگشت به استعلام شماره 9809989196400100مورخ 1398/9/17به شماره ثبت وارده 1575مورخ ،1398/9/27نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: اولا ،نظر به صراحت حکم مقرر در ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392با الحاقات و اصلاحات بعدی و آمره بودن مقررات شکلی و موضوعیت داشتن آن ،از جمله شروط اعمال ماده موصوف ،تقاضای تخفیف مجازات از ناحیه محکوم است که کیفیت این تقاضا و چگونگی احراز و عبارات و اعمال مشعر بر آن با توجه به محتوای پرونده با مقام قضایی رسیدگی کننده است. ثانیا ،فلسفه ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392جلوگیری از تجدید نظرخواهیهای بیمورد است؛ چون اسقاط حق تجدید نظرخواهی تا زمانی ممکن است که شخص حق تجدید نظرخواهی داشته باشد ،بنابراین اسقاط این حق و تقاضای تخفیف باید در مهلت اعتراض باشد ،اما در مورد استرداد تجدید نظرخواهی تا زمانی که پرونده در دادگاه صادرکننده حکم موجود است ،محکوم میتواند درخواست تجدید نظر خود را مسترد و تقاضای تخفیف نماید و پس از ارسال پرونده به مرجع تجدید نظر یا فرجام ،استرداد درخواست موجب تخفیف مجازات نخواهد بود و عبارت »با رجوع به دادگاه صادرکننده حکم« در ماده فوقالذکر مؤید این مطلب است .ضمنا اعمال ماده 442قانون آیین دادرسی کیفری در هر صورت منوط به تقاضای تخفیف در مجازات از سوی محکوم است. دکتر احمد رفیعی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه