استعلام
در صورتی که سابقا حکم اعسار و تقسیط بدهی صادر شده باشد و محکومعلیه مجددا تعدیل اعسار را تقاضا کند و
این بار دادگاه رای غیر قطعی مبنی بر پیشپرداخت و اقساط ماهانه صادر کند ،آیا میتوان قبل از قطعیت دادنامه دوم
تعدیل اقساط و در صورت پرداخت مبلغ پیشپرداخت جدید از سوی محکوم علیه ،نامبرده را از زندان آزاد کرد؛ یا
اینکه رای باید قطعی شود و سپس به آن عمل شود؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9021/497/20001مورخ 1398/9/23به شماره ثبت وارده 1572مورخ
،1398/9/27نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
به محض صدور حکم اعسار یا تقسیط محکومبه و پیش از قطعیت آن ،وفق ماده 3قانون نحوه اجرای محکومیتهای
مالی مصوب ،1394محکومعلیه باید آزاد شود و موجب قانونی جهت صدور قرار تأمین نمیباشد؛ زیرا با توجه به
فلسفه وضع این ماده و پیشینه قانونی و فقهی موضوع ،حبس محکومعلیه مالی تنها در صورتی ممکن است که وی
ممتنع یا مماطل تلقی شود .بنابراین ،به محض اینکه دادگاهی که دستور بازداشت محکومعلیه را داده است اعسار او را
احراز نماید ،مجوزی برای ادامه بازداشت وجود ندارد و باید بلافاصله دستور آزادی او را صادر کند .تعبیر»پذیرفته
شدن اعسار« مذکور در این ماده و نیز عدم امکان بازداشت محکومعلیه به صرف تقدیم دادخواست اعسار ظرف سی
روز ،مؤید این نظر است .در خصوص حکم تعدیل اقساط نیز چنانچه محکومعلیه مبلغ پیشپرداخت تعیینشده و
اقساط تعدیلشده را بپردازد ،آزادی وی منوط به قطعی شدن حکم نیست.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه