نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۵۴۷

ماده 2قانون مجازات اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانونی بیان داشته هر کس از روابط خصوصی که با مامورین یا مستخدمین مذکوره در ماده یک دارد سوء استفاده نموده و در کارهای اداری که نزد آنها است به نفع یا ضرر کسی بر خلاف حق و مقرارت قانونی اعمال نفوذ کند از یک ماه تا یک سال حبس تادیبی محکوم خواهد شد. -1با توجه به مفاد ماده فوق ،آیا شخصی که خود نزد مامور دولت دارای پرونده باشد میتواند برای پرونده خودش اعمال نفوذ نموده و مرتکب جرم موضوع ماده فوق گردد یا این که مرتکب جرم باید شخص ثالث غیر از صاحب پرونده باشد؟ -2آیا منظور از تاثیر نفوذ اشخاص در اقدامات یا تصمیمات اداری موضوع ماده 3قانون فوق که مقرر داشته مستخدمینی که نفوذ اشخاص را در اقدامات خود تاثیر دهند مجرم هستند میتواند ناظر به خود طرف پرونده باشد یا این که نفوذ کننده باید شخص ثالثی باشد.

عبارت »به نفع یا ضرر کسی« در ماده » 2قانون مجازات اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانونی مصوب «1315مؤید آن است که در تحقق جرم اعمال نفوذ وجود سه رکن ضروری است؛ نخست ،مأمور یا مستخدم دولت )در مفهوم عام(؛ دوم ،کسی که از روابط خصوصی خود با مأمور و مستخدم دولت سوء استفاده میکند؛ و سوم، شخصی که به نفع یا ضرر وی اعمال نفوذ میشود .لذا جرم اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانونی توسط شخصی که خود نزد مأمور دولت دارای پرونده است قابل تحقق نمیباشد؛ هرچند که رفتار ارتکابی توسط وی حسب مورد میتواند مشمول عناوین مجرمانه دیگر نظیر رشاء قرار گیرد .ماده 3قانون مجازات اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانونی نیز پیرو ماده 2در مقام بیان مجازات مستخدمانی است که نفوذ اشخاص را در اقدامات خود تأثیر میدهند و لذا منصرف از شخصی است که از اعمال نفوذ یا از پذیرش نفوذ منتفع یا متضرر میشود دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه