استعلام
وفق ماده 212قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 39قانون دیوان عدالت اداری استنکاف اداره دولتی یا عمومی از
اجرای دستور قضایی مستوجب انفصال توسط همان شعبه صادرکننده دستور شناخته شده است در این صورت
بفرمایید:
الف -آیا عدم اجرای دستور قضایی توسط مدیر دولتی یا عمومی طبق مواد فوق جرم است یا تخلف انضباطی و
اداری؟
ب -شیوه و آیین رسیدگی به تخلف مدیر اداره استنکاف چگونه است؟
ج -چنانچه ذینفع خود رأساً علیه مدیر دولتی یا عمومی مستنکف در دادسرا به اتهام عدم اجرای دستور قضایی
طرح شکایت نماید تکلیف دادسرا چه میباشد آیا امکان صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی و اعتبار دادگاه
حقوقی یا دیوان عدالت اداری در خصوص آن موضوع وجود دارد یا خیر.
پاسخ اداره کل حقوقی
الف -حکم به انفصال موقت مذکور در ماده 39قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب
1392و ماده 212قانون آیین دادرسی در امور مدنی مصوب 1379با لحاظ مرجع صدور احکام یادشده )شعبه
دیوان عدالت اداری و دادگاه حقوقی( و عنایت به اصل 36قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358
)اصلاحی (1388فاقد وصف کیفری است و صرفا تخلف است.
ب -راجع به شیوه رسیدگی به این تخلف قانون ساکت است؛ اما با توجه به عمومات قانونی ناظر به حق دفاع
دادگاه باید پس از اخذ دفاعیات کسی که تخلف منتسب به وی است ،رأی مقتضی صادر نماید.
ج -اولاً ،ماده 576قانون مجازات اسلامی 1375ناظر به مواردی است که شخص با سوء ¬استفاده از موقعیت
شغلی و مقام خود و با سوء¬ نیت مجرمانه از اجرای اوامر کتبی مورد نظر قانون¬گذار جلوگیری نماید و شامل
ترک فعل که ناظر به خودداری از انجام تکالیف قانونی است ،نمی¬شود .ثانیاً ،در فرض مطروحه )شکایت ذینفع در
دادسرا( با توجه به جرم نبودن اعمال انتساب و خروج آن از مصادیق ماده 576قانون مجازات اسلامی مصوب
) 1375تعزیرات( ،مقام قضایی در دادسرا باید مطابق ماده 265قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392قرار منع
تعقیب صادر نماید و موجب قانونی جهت صدور قرار عدم صلاحیت و ارسال پرونده به دیوان عدالت اداری یا
دادگاه حقوقی وجود ندارد.
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه