نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۴۸۰

در پروندههای مطالبه نفقه یا اجرتالمثل ایام تصرف املاک ،چنانچه خواهان در دادخواست تقدیمی اجرتالمثل یا نفقه را تا زمان اجرای حکم مطالبه کرده باشد ،نفقه و اجرتالمثل تا کدام یک از مواعد مورد حکم قرار گیرد؛»تا زمان تقدیم دادخواست« یا »صدور حکم« و یا »اجرای حکم«؟

الف -اولاً ،صدور حکم راجع به نفقه ایام گذشته زوجه مانند سایر دیون تنها تا زمان تقدیم دادخواست و النهایه جلسه اول دادرسی )در صورت افزایش خواسته تا این تاریخ( و پس از احراز ارکان دعوا مانند تمکین زوجه امکانپذیر است. ثانیاً ،در موارد تعیین میزان نفقه و ترتیب پرداخت آن ،وفق ماده 47قانون حمایت خانواده مصوب ،1391دادگاه به طور معمول حکم به پرداخت نفقه صادر نمیکند و فقط میزان و ترتیب پرداخت را تعیین و اعلام میکند و صرف تعیین نفقه و میزان آن به معنای صدور حکم به پرداخت نفقه نمیباشد؛ بنابراین در موارد مذکور ،رأی دادگاه مادام که تعدیل یا تغییر داده نشده است به قوت خود باقی است. ب -با عنایت به ماده 515قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379مطالبه اجرتالمثل در اثناء دادرسی نیز ممکن است؛ بنابراین مادام که دادرسی خاتمه نیافته است خواهان میتواند اجرتالمثل متعلقه را مطالبه و دادگاه نسبت به آن حکم صادر میکند .با این حال این امر باعث نمیشود که دادگاه برای بعد از تاریخ صدور حکم برای پرداخت اجرتالمثل حکمی صادر کند. دکتر احمد رفیعی سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه