نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۴۵۵

چنانچه طی یک دادخواست ،خواهان خواستههای متعددی را که در صلاحیت ذاتی مراجع قضایی متفاوتی و در عین حال دارای منشاء واحد است و یا آنکه با همدیگر ارتباط دارد ،به شورای حل اختلاف تقدیم نماید؛ مانند تخلیه عین مستأجره و مطالبه اجرتالمثل و اجارهبها و یا مطالبه اجرتالمثل ،مطالبه نفقه معوقه زوجه و تعیین و مطالبه نفقه آتی زوجه و فرزندان مشترک ،آیا قاضی شورا بنا به وحدت ملاک ماده 21قانون شورایهای حل اختلاف مصوب 1394و نیز ماده 15قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379باید در هر دو بخش از خواسته قرار عدم صلاحیت صادر کند یا آنکه با تهیه بدل آن بخش از خواسته را که در صلاحیت ذاتی شورا میباشد ،رسیدگی و نسبت به بخش دیگر قرار عدم صلاحیت صادر نماید؟

مستفاد از ماده 65قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379اصل ،استقلال دعاوی است و دعاوی متعدد گرچه خواهان و خوانده آن واحد باشد علیالاصول باید مستقلاً مطرح شود؛ مگر آنکه ارتباط کامل داشته باشند .بنابراین در فرض سؤال که دو دعوا در شورای حل اختلاف توأماً مطرح شده است و یکی از آنها در صلاحیت شورا و دیگری در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی و یا دادگاه خانواده است ،شورای حل اختلاف با توجه به ماده 65قانون یادشده و ماده 18قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394باید نسبت به دعوایی که در صلاحیتش میباشد ،رسیدگی و نسبت به دعوای دیگر قرار عدم صلاحیت صادر کند؛ مگر آنکه بین دو دعوا ارتباط کامل باشد که در این صورت باید در اجرای ماده 21قانون شورای حل اختلاف مصوب 1394نسبت به هر دو دعوا قرار عدم صلاحیت صادر نماید.ضمناً تشخیص اینکه دعاوی مطرح شده در فروض مختلف استعلام با همدیگر ارتباط کامل دارند یا خیر بر عهده مرجع رسیدگیکننده است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه