نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۴۲۵

به موجب ماده 121قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392هرگاه در اجرای نیابت قضایی قرار تأمین صادره به بازداشت متهم منتهی شود ،پرونده جهت اظهارنظر نزد دادستان محل اجرای نیابت ارسال و به اعتراض متهم نسبت به قرار بازداشت مطابق مقررات در دادگاه صالح محل اجرای نیابت رسیدگی میشود. با مداقه در مواد 240و 92قانون مذکور که صرفاً قرار بازداشت موقت صادره از سوی بازپرس و قرار بازداشت موقت و دیگر قرارهای منتهی به بازداشت دادیار باید جهت اظهارنظر نزد دادستان ارسال گردد ،با توجه به اطلاق عبارت قرار تأمین صادره منتهی به بازداشت متهم مذکور در ماده 121این قانون ،اولاً ،آیا خصوصیتی در قرارهای تأمین موصوف و نیابت قضایی صادره وجود دارد؟ ثانیاً ،آیا دیگر قرارهای تأمین کیفری منتهی به بازداشت متهم صادره از سوی بازپرس نیز به رغم نصوص یاد شده باید برای اظهارنظر نزد دادستان ارسال شود؟

اولاً ،مستنبط از مواد 226 ،92و 240قانون آیین دادرسی کیفری ،1392منظور از بازداشت متهم در ماده 121 آن قانون» ،بازداشت موقت« است و در مورد دیگر قرارها از جمله کفالت و وثیقه که منتهی به بازداشت شده، حسب صراحت ذیل ماده 226قانون مذکور ،متهم میتواند نسبت به اصل قرار منتهی به بازداشت یا عدم پذیرش کفیل یا وثیقه اعتراض کند و ذکر مراتب ،در ماده 121این قانون به جهت تعیین تکلیف فوری نسبت به متهمی است که قاضی مجری نیابت در مورد او قرار بازداشت موقت صادر کرده است و در اینجا مقنن اراده خود را بر تعیین صلاحیت برای دادستان محل اجرای نیابت درخصوص اعلام نظر پیرامون قرار بازداشت موقت صادره از سوی بازپرس ،اعلام داشته است. ثانیاً ،ماده 92قانون آیین دادرسی کیفری 1392ناظر به ضرورت تأیید قرارهای نهایی و قرار تأمین منتهی به بازداشت صادره از ناحیه دادیار توسط دادستان است و ارتباطی به بازپرس ندارد .بدیهی است که در خصوص قرارهای تأمین صادره از سوی بازپرس که منتهی به بازداشت متهم میشود ،غیر از قرار بازداشت موقت موضوع ماده 240قانون آیین دادرسی کیفری 1392و قرار تأمین موضوع ماده 121این قانون ،اخذ موافقت دادستان لازم نمیباشد. دکتر احمد رفیعی معاون اداره کل حقوقی قوه قضاییه