نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۳۸۲

مطابق بند 2نظریه شماره 1017/97/7مورخ 1397/11/27آن اداره کل در خصوص عدم ضرورت صدور قرار نیابت قضایی اعلام شده است: احضار متهم و دیگر اصحاب دعوا به نشانی محل اقامت وی ولو آنکه خارج از حوزه قضایی مرجع قضایی رسیدگیکننده باشد ،نیاز به اعطای نیابت قضایی ندارد؛ زیرا صرف ابلاغ مستلزم انجام اقدامات قضایی در حوزهای که امر ابلاغ صورت میپذیرد ،نمیباشد .با توجه به نظر مزبور چنانچه ملکی خارج از حوزه قضایی مرجع قضایی رسیدگیکننده باشد ،آیا مقام قضایی میتواند در اجرای قرار تأمین خواسته و یا مواردی از این قبیل رأساً دستور توقیف سند و یا رفع توقیف آن را خطاب به ثبت اسناد شهرستان صادر کند و یا باید در اینگونه موارد قرار نیابت قضایی صادر کند؟

صرفنظر از اینکه نیابت اجرایی متفاوت از نیابت قضایی است ،اما در فرض سؤال امکان صدور دستور مستقیم برای انجام برخی از عملیات اجرایی برای خارج از حوزه قضایی وجود ندارد .شایسته ذکر است به استناد ماده 19 قانون اجرای احکام مدنی مصوب ،1356/8/1اجراییه به وسیله قسمت اجراء دادگاهی که آن را صادر کرده به موقع اجراء گذاشته میشود و به استناد مواد 20و 50قانون یادشده ،صدور نیابت اجرایی بر عهده مدیر اجرا و دادورزان است و با توجه به ذیل ماده 50قانون یادشده ،نیابت اجرایی خطاب به قسمت اجرای دادگاه نیابتگیرنده میباشد .ضمناً در خصوص اجرای قرار تأمین خواسته صادره از سوی مرجع کیفری نیز برابر ذیل ماده 109قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ،1392مطابق مقررات اجرای احکام مدنی رفتار میشود. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه