نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۳۷۵

الف -چنانچه شخصی به مجازات جزای نقدی به عنوان مجازات جایگزین حبس محکوم شود و از پرداخت جزای نقدی استنکاف نماید ،آیا باید طبق ذیل ماده 70قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392مجازات حبس اجرا شود یا اینکه ضرورت دارد طبق ماده 81قانون مزبور بدواً پرونده به دادگاه ارسال گردد و یک چهارم تا یک دوم به جزای نقدی افزوده شود و در صورت تکرار عدم پرداخت جزای نقدی مجازات حبس اجرا شود؟ ب -در کلیه مجازاتهای جایگزین حبس اعم از دوره مراقبت ،خدمات عمومی رایگان و ،..چنانچه امکان اجرای مجازات جایگزین حبس متعذر گردد و طبق قانون ضرورت به اجرای مجازات حبس باشد ،آیا قاضی اجرای احکام کیفری میتواند راساً دستور اجرای مجازات اصلی حبس را صادر نماید و یا آنکه تجویز حبس محکومعلیه مستلزم موافقت دادگاه صادرکننده حکم قطعی است؟

الف -ماده 81قانون مجازات اسلامی مصوب 1392در واقع تکمیلکننده ماده 70همین قانون است؛ با این توضیح که هر گاه دادگاه حکم به مجازات جایگزین حبس اعم از دوره مراقبت ،خدمات عمومی رایگان ،جزای نقدی و ... میدهد ،تخلف محکوم بلافاصله موجب اجرای مجازات حبس موضوع ماده 70نمیشود؛ بلکه در نوبت نخست، یکچهارم تا یکدوم به مجازات مورد حکم )جایگزین حبس( افزوده میشود و در صورت تکرار ،مجازات حبس اجرا میشود. ب -در صورت امتناع یا عجز محکوم از پرداخت جزای نقدی ،قاضی اجرای احکام کیفری طبق ماده 70قانون مجازات اسلامی مصوب ،1392در اجرای حبس مقرر در حکم ،محکوم را به زندان معرفی میکند. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه