استعلام
-5در تصادفات منتهی به جرح یا فوت غیر عمدی یا واژگونی وسیله نقلیه ،چنانچه مصدوم یا متوفی طبق نظریه
افسر تصادفات یا نظریه کارشناس رسمی دادگستری به عنوان مقصر حادثه تعیین شود ،برخی با وحدت ملاک از
خودکشی و جنایت علیه خود جهت صدور قرار منع تعقیب را به لحاظ جرم نبودن رفتار ارتکابی میدانند و عدهای
به لحاظ وقوع جرم و تعیین مقصر صرفنظر از تقصیر مصدوم ،عقیده بر وقوع جرم دارند؛ اما جهت صدور قرار
یادشده را فقد دلیل بر انتساب یا وقوع بزه میدانند .در مقام صدور این قرار در فرض تقصیر مصدوم ،جهت
صدور قرار نهایی ،کدام یک از موارد موضوع ماده 265قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392است؟
در تصادفات جرحی یا فوتی غیرعمدی که راننده مقصر پس از تصادف صحنه تصادف را ترک و متواری گشته
است ،چنانچه پس از انجام تحقیقات و احراز اصل تصادف ،متواری بودن متهم نزد بازپرس اثبات نشود ،آیا در
خصوص متواری شدن موضوع ماده 719قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375صدور قرار منع تعقیب
جایز است؟
-6در پروندهای قتل غیرعمدی در اثر تصادف رانندگی ،چنانچه تعدادی از اولیای دم شکایت و برخی شکایتی
مطرح ننمایند و دادگاه بر اساس شکایت مطروحه حکم به پرداخت دیه نفس صادر کند ،پس از قطعیت رأی در
صورت مراجعت ورثهای که شکایت نکرده اند آیا اجرای احکام می تواند صرف نظر از عدم شکایت ،حصه
نامبردگان از دیه را بر اساس گواهی انحصار وراثت پرداخت کند؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-5الف -در تصادفات رانندگی منتهی به صدمه بدنی یا فوت نسبت به شخص ثالث ،در صورت فوت راننده
مقصر ،مطابق بند »الف« ماده 13قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392قرار موقوفی تعقیب صادر میشود؛ و
چنانچه تصادف صرفاً به ایراد صدمه بدنی یا فوت راننده مقصر شود ،با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات
و به لحاظ جرم نبودن عمل ارتکابی ،مستند به ماده 2قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و ماده 265قانون
آیین دادرسی کیفری مصوب 1392قرار منع تعقیب صادر میشود.
ب -صدور دو قرار مختلف در مورد یک واقعه مجرمانه علیالاصول ممنوع است و دادسرا نباید در مورد وصف
مشددهای که آن را احراز نکرده است ،قرار منع تعقیب صادر کند.
-6اگرچه صدور حکم به پرداخت دیه نفس متوقف بر مطالبه همه اولیای دم است ،در فرضی که دادگاه به این امر
توجه نداشته و حکم به پرداخت دیه نفس به صورت کامل داده و حکم قطعی شده است ،با هدف پرهیز از توالی
مماطله در رسیدگی ،اجرای حکم تحت نظر دادگاه و استیفاء حق ورثه بلا اشکال به نظر میرسد.با عنایت به حکم
به پرداخت دیه نفس ،چنانچه به تقاضای دیگر ورثه توجه نشود ،ابتدا باید تکلیف حکم مذکور مشخص شود تا
بتوان تقاضای مطروحه را اجابت کرد .بنابراین اجرای این حکم به شرح یادشده موجه است
دکتر احمد رفیعی
سرپرست اداره کل حقوقی قوه قضاییه