نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۳۵۹

-1به موجب ماده 26قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ،1379مناط صلاحیت تاریخ تقدیم دادخواست است مگر در مواردی که خلاف آن مقرر شده باشد .با توجه به اینکه اخیراً در این حوزه قضایی دادگاه خانواده تشکیل شده است ،آیا رسیدگی به پروندههای خانواده که پیش از تشکیل دادگاه خانواده در شعب دادگاه عمومی حقوقی این دادگستری مورد رسیدگی قرار میگرفتند در صلاحیت همان شعبات حقوقی است؟ -2ماده 27قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394مرجع تجدیدنظر از آراء قاضی شورا را حسب مورد دادگاه عمومی حقوقی یا کیفری همان حوزه قضایی اعلام نموده و به موجب بند »ج« ماده 9قانون مذکور رسیدگی برخی دعاوی خانوادگی در صلاحیت شورای حل اختلاف است .چنانچه پرونده با موضوع خانواده در شورای حل اختلاف مورد رسیدگی واقع و منجر به صدور رأی شود و سپس تقاضای تجدیدنظرخواهی گردد،آیا مرجع رسیدگی به تجدید نظر طبق ماده 27از قانون یاد شده ،دادگاه عمومی حقوقی خواهد بود یا دادگاه خانواده آن حوزه قضایی؟

-1اولاً ،با توجه به مواد 2 ،1و 4قانون حمایت خانواده مصوب 1391و مواد 2و 3آییننامه اجرایی قانون مذکور مصوب 1393ریاست محترم قوه قضاییه ،دادگاه خانواده پس از تشکیل ،مرجع اختصاصی است؛ بنابراین صلاحیت آن ذاتی میباشد. ثانیاً ،مقررات مربوط به صلاحیت ذاتی ،از قواعد امری است و عطف بهماسبق میشود. ثالثاً ،مستفاد از تبصره یک ماده یک قانون حمایت خانواده مصوب 1391آن است که در صورت تشکیل دادگاه خانواده در یک حوزه قضایی ،دادگاه عمومی حقوقی مستقر در آن حوزه صلاحیت رسیدگی به امور و دعاوی خانوادگی را ندارد و تفاوتی بین پروندههای جریانی شعب عمومی حقوقی با پروندههایی که متعاقب تشکیل دادگاه خانواده ثبت و ارجاع میگردد ،نیست. -2با توجه به رأی وحدت رویه شماره 773مورخ 20/9/1397هیأت عمومی دیوان عالی کشور آراء قاضی شورای حل اختلاف در دعاوی خانوادگی قابل تجدید نظر در دادگاه عمومی حقوقی است. دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه