استعلام
-4با عنایت به اطلاق عبارت »دارایی موجود خود را که در ایام زناشویی با او به دست آورده« مذکور در بند »الف« سند
نکاحیه ،آیا شرط تنصیف دارایی موضوع این»سند« ،شامل مستثنیات دین و ارثیه نیز میشود؟
-5آیا اعمال شرط تنصیف همزمان با مطالبه دیگر حقوق مالی مانند اجرتالمثل توسط زوجه منع قانونی دارد؟ با عنایت
به نسخ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371غیر از بند »ب« تبصره 6آن ،آیا این حقوق در طول هم
هستند یا در عرض یکدیگر؟
پاسخ اداره کل حقوقی
-4اولا ،شرط تنصیف دارایی موضوع بند »الف« سند نکاحیه که با توافق طرفین صورت میگیرد ،از مصادیق دین نیست
تا مشمول مقررات مستثنیات دین موضوع ماده 24قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394قرار گیرد؛ ثانیا،
در این شرط مقصود از عبارت » ...زوج موظف است تا نصف دارایی موجود خود را که در ایام زناشویی با او به دست
آورده یا معادل آن را طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نماید« ،آن مقدار از دارایی موجود است که زوج به نحو
مستقیم یا غیرمستقیم از فعالیت خود کسب کرده است؛ لذا شامل داراییهای پیش از زندگی زناشویی و همچنین افزایش
دارایی ناشی از عناوینی چون ارث ،هبه و وصیت به نفع زوج نمیشود.
-5اولا ،در خصوص نحله موضوع بند »ب« تبصره 6قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ،1371با عنایت به
اینکه تعلق نحله به زوجه از جمله مستلزم عدم درج شرط مالی ضمن عقد نکاح یا عقد خارج لازم است ،در فرض وجود
شرط تنصیف دارایی ،نحله به زوجه تعلق نمیگیرد؛ مگر آنکه ،به سبب عدم تحصیل مال توسط زوج در ایام زندگی
مشترک یا اندک بودن مال و یا عدم دسترسی به آن ،دادگاه با لحاظ فلسفه وضع نحله ،مبلغی را به این عنوان برای زوجه
تعیین نماید .ثانیا ،در خصوص اجرتالمثل به سبب پذیرش مطلق این حق برای زوجه به موجب تبصره الحاقی مورخ
23/5/1385به ماده 336قانون مدنی و فارغ از قیود موضوع تبصره 6ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به
طلاق مصوب 1371و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 779مورخ 1398/5/15هیأت عمومی دیوان عالی کشور،
جمع اجرتالمثل با شرط تنصیف دارایی منافاتی ندارد.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه