استعلام
-1با توجه به اینکه در ماده 284قانون مجازات اسلامی حداکثر مدت نفی بلد و تبعید مشخص نشده و این خلاف
اصل قانونی بودن مجازات است ،حداکثر مدت تبعید برای محارب چه میزان و تا چه زمانی است؟
-2ماده 277قانون مجازات اسلامی به مدت مسافرت و حبس تصریحی ندارد؛ مسافرت یا حبس تا چه مدت باید
طول بکشد تا موجب خروج از احصان گردد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 97/12مورخ 1397/12/11به شماره ثبت وارده 13مورخ ،1398/1/17نظریه
مشورتی کمیسیون قوانین جزایی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
-1مطابق بند »ت« ماده 282قانون مجازات اسلامی مصوب 1392یکی از مجازاتهای )تخییری( حد محاربه ،نفی
بلد به صورت مطلق است و از ماده 284این قانون ،تعیین مدت استنباط نمیشود و ذکر جمله »مدت نفی بلد در هر
حال کمتر از یکسال نیست« در این ماده دلیل بر تعیین مدت نفی بلد نمیباشد؛ زیرا قید مذکور برای این است که
چنانچه محارب در کمتر از یک سال توبه کند ،نفی بلد تا یک سال ادامه مییابد و در هر صورت نفی بلد تا زمان
توبه محارب ادامه خواهد داشت.
-2عبارت »هر وقت بخواهد امکان جماع از طریق قبل را با وی داشته باشد« مندرج در ماده 226قانون مجازات
اسلامی مصوب ،1392معیار تشخیص معاذیری است که طبق ماده 227قانون پیشگفته فرد را از احصان خارج
میکند .تشخیص خروج از احصان به واسطه مسافرت یا حبس با لحاظ عرف )ضابطه نوعی( و بر اساس وضعیت و
شخصیت متهم به زنای محصنه از حیث جوانی ،نیاز به همسر و مانند آن )ضابطه شخصی( تعیین میشود و احراز آن به
نحو موردی و با توجه به محتویات پرونده با قاضی است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه