استعلام
محاکم قضایی به لحاظ آنی بودن جرم تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ ها ،با گذشت سه سال از زمان تغییر کاربری
به لحاظ این که جرم تعزیری درجه هفت میباشد ،عمل را مشمول مرور زمان دانسته و مبادرت به صدور قرار
موقوفی تعقیب مینماید .لذا خواهشمند است اعلام نمایید:
-1جرم تغییر کاربری آنی است یا مستمر؟
-2در صورت حصول مرور زمان ،وضعیت حقوقی بنای احداثی چه میشود؟ آیا جهت قلع و قمع بایستی طرح دعوی
حقوقی صورت گیرد؛ یا این که در اجرای تبصره 2ماده 10قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و ماده 215
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392میتوان در مورد آن در دادگاه جزایی تعیین تکلیف کرد؟
پاسخ اداره کل حقوقی
بازگشت به استعلام شماره 9021/3650/600مورخ 1398/08/12به شماره ثبت وارده 1277مورخ
،1398/08/12نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد:
-1تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها موضوع حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374با اصلاحات
بعدی ،از جرایم آنی است؛ زیرا عنصر مادی جرم مذکور در همان زمان که کاربری تغییر داده شده ،واقع شده است و
لذا با حصول شرایط مقرر در قانون ،میتواند مشمول مرور زمان باشد.
-2طبق ماده ) 3اصلاحی (1/8/1385قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها ،مرتکب بزه تغییر کاربری اراضی
زراعی و باغها بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره 1ماده 1قانون مذکور ،علاوه بر "قلع و قمع بنا" ،به
پرداخت جزای نقدی به شرح مقرر در ماده 3قانون مزبورمحکوم میشود؛ لذا صدور حکم به قلع و قمع بنا صرفا در
صورت احراز تحقق بزه و ضمن صدور حکم محکومیت مرتکب توسط مرجع قضایی ،امکانپذیر است .بنابراین ،در
مواردی که دادگاه حکم برائت متهم را صادر میکند یا به لحاظ شمول مرور زمان ،فوت یا جنون متهم ،بزه تغییر
کاربری غیرمجاز اساسا قابل تعقیب نیست ،صدور حکم به "قلع و قمع بنا" نیز منتفی است.
دکتر محمد علی شاه حیدری پور
مدیرکل حقوقی قوه قضاییه